Με μια ματιά
- Η τέχνη ενσωματώνεται στο σύστημα υγείας παγκοσμίως, με επιστημονικές αποδείξεις για τα οφέλη της στην ψυχική ευεξία.
- Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ενθαρρύνει τα κράτη να εντάξουν τον πολιτισμό στις εθνικές στρατηγικές υγείας.
- Η Ελλάδα πρωτοπορεί με την «πολιτιστική συνταγογράφηση», όπου γιατροί παραπέμπουν ασθενείς σε δημιουργικές δραστηριότητες.
- Η τέχνη θεωρείται πλέον βασικός πυλώνας της προληπτικής υγείας, προσφέροντας ολιστική φροντίδα.
Αν η καθημερινότητά σου κατακλύζεται από έντονο στρες, άγχος ή συναισθηματική πίεση, η πρώτη σου σκέψη μπορεί να είναι η επίσκεψη σε έναν γιατρό για να λάβεις κάποια φαρμακευτική αγωγή. Παρόλα αυτά, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια θεαματική στροφή στον τρόπο με τον οποίο η παγκόσμια ιατρική κοινότητα αντιμετωπίζει την ψυχική και σωματική ευεξία. Ολοένα και περισσότερες χώρες σε ολόκληρο τον πλανήτη στρέφονται επίσημα στις τέχνες και τη χειροτεχνία, καθώς η επιστημονική έρευνα αποδεικνύει αδιάσειστα πως η δημιουργικότητα μπορεί να βελτιώσει θεαματικά την υγεία μας.
Όλα ξεκίνησαν ουσιαστικά το 2019, όταν ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) εξέτασε περισσότερες από 3.500 μελέτες σχετικά με το πώς η τέχνη υποστηρίζει την ευεξία του ανθρώπου. Από τότε, ο WHO δημοσίευσε κατευθυντήριες οδηγίες που ενθαρρύνουν τα κράτη να εντάξουν τον πολιτισμό στις εθνικές στρατηγικές υγείας. Για την υλοποίηση αυτού του εγχειρήματος δημιουργήθηκε το Jameel Arts & Health Lab, μια παγκόσμια πρωτοβουλία από το Περιφερειακό Γραφείο του WHO για την Ευρώπη, το Steinhardt School του New York University, τον οργανισμό Community Jameel και τους Culturunners, που συνδυάζει την επιστήμη με την καλλιτεχνική δράση.
Διάβασε επίσης: Γιατί η Gen Z μιλά για βιωσιμότητα αλλά επιμένει να αγοράζει fast fashion;
Η Μεγάλη Βρετανία, οι Σκανδιναβικές χώρες αλλά και η Ελλάδα βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αυτής της υγειονομικής επανάστασης, αποδεικνύοντας πως μια επίσκεψη σε ένα μουσείο ή η συμμετοχή σε μια θεατρική ομάδα δεν είναι απλώς ψυχαγωγία, αλλά μια ουσιαστική θεραπευτική πράξη. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το εθνικό σύστημα υγείας NHS ενσωματώνει ήδη χιλιάδες έργα τέχνης στα νοσοκομεία του, ενώ στη Ουαλία η υπουργός Πολιτισμού Heledd Fychan προωθεί επενδύσεις εκατομμυρίων λιρών για τη σύνδεση του πολιτισμού με την προληπτική υγεία. Αν θέλεις να μάθεις πώς η χώρα μας πρωτοπορεί στον τομέα αυτό και τι υποστηρίζουν οι κορυφαίοι επιστήμονες, συνέχισε να διαβάζεις.
Η πρωτοπορία της Ελλάδας με την πολιτιστική συνταγογράφηση
Η Ελλάδα έχει κάνει ένα αποφασιστικό βήμα μπροστά, εντάσσοντας την πολιτιστική συνταγογράφηση απευθείας στο εθνικό σύστημα υγείας. Πρόκειται για μια καινοτόμο πρακτική που επιτρέπει στους γιατρούς να παραπέμπουν συμπολίτες μας που αντιμετωπίζουν προβλήματα όπως το άγχος και η κατάθλιψη σε δημιουργικές δραστηριότητες. Αντί για την κλασική συνταγογράφηση φαρμάκων, οι ασθενείς λαμβάνουν «παραπεμπτικά» για τη συμμετοχή τους σε εργαστήρια σε γκαλερί, θέατρα και κοινοτικούς χώρους τέχνης. Παράλληλα, χώρες όπως η Δανία και η Σουηδία δοκιμάζουν αντίστοιχα πιλοτικά προγράμματα, ενώ το Nordic School of Arts and Health διευρύνει συνεχώς την έρευνα γύρω από τα οφέλη της δημιουργικής υγείας.
Η επιστημονική απόδειξη και το «χάπι» της τέχνης
Δεν χρειάζεται απαραίτητα να είσαι καλλιτέχνης για να ωφεληθείς, καθώς ακόμα και η απλή επαφή με την τέχνη μπορεί να κάνει θαύματα στην ψυχολογία σου. Η Daisy Fancourt, καθηγήτρια ψυχοβιολογίας και επιδημιολογίας στο University College London, διεξήγαγε εκτεταμένες έρευνες που αποδεικνύουν πως η επίσκεψη σε μουσεία μειώνει αισθητά τα συμπτώματα της κατάθλιψης. Η ίδια αναφέρει χαρακτηριστικά στο βιβλίο της Art Cure: The Science of How the Arts Transform Our Health πως «αν η τέχνη ήταν χάπι, θα το παίρναμε κάθε εβδομάδα». Όπως σημειώνει και ο Stephen Stapleton, συνδιευθυντής του Jameel Arts & Health Lab, τα συστήματα υγείας μετατοπίζονται σταδιακά από τη θεραπεία στην πρόληψη, καθιστώντας την τέχνη έναν βασικό πυλώνα αυτής της αλλαγής.
Το μέλλον της προληπτικής υγείας στις γκαλερί και τα θέατρα
Καθώς όλο και περισσότερες κυβερνήσεις επενδύουν σε δημιουργικές πρωτοβουλίες υγείας, το τοπίο της περιθαλψης αλλάζει ριζικά. Η ζωγραφική, η μουσική, ο χορός και οι επισκέψεις σε πολιτιστικούς χώρους αναμένεται να γίνουν σύντομα μια τόσο οικεία συνήθεια για την υγεία σου, όσο είναι σήμερα η σωματική άσκηση και η ισορροπημένη διατροφή. Η ενσωμάτωση του πολιτισμού στην καθημερινή σου φροντίδα υπόσχεται να σου προσφέρει μια πιο ολιστική, ανθρώπινη και αποτελεσματική θωράκιση απέναντι στις προκλήσεις της σύγχρονης ζωής. Η τέχνη παύει πλέον να θεωρείται πολυτέλεια και μετατρέπεται στο πιο προσιτό και ευχάριστο μέσο για τη διατήρηση της ψυχικής σου ισορροπίας.
Διάβασε επίσης:
- Η «αόρατη» ψυχολογία πίσω από το retail therapy που αδειάζει την τσέπη σου
- Η μυρωδιά της βροχής δεν είναι τόσο απλή όσο νομίζεις – Τι αποκαλύπτει η επιστήμη
Για σχόλια, μηνύματα ή φωτογραφικό υλικό σχετικά με το Mad.gr, επισκεφτείτε μας στο Facebook ή ακολουθήστε μας στο Instagram, στο TikTok και στο YouTube.
