SYSTEMA: Η νέα διεθνής πλατφόρμα για τις ελληνικές παραστατικές τέχνες

Τρεις από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς θεσμούς της Ελλάδας —το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, το Εθνικό Θέατρο και το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας— ενώνουν τις δυνάμεις τους και εγκαινιάζουν το SYSTEMA — For the Greek Performing Arts. Μια νέα, πολυδιάστατη πλατφόρμα για το σύγχρονο ελληνικό πολιτιστικό οικοσύστημα, με στόχο την περαιτέρω διάχυση της ελληνικής καλλιτεχνικής δημιουργίας σε διεθνές επίπεδο.

Από το grape και το Showcase στο SYSTEMA

Το SYSTEMA χτίζεται πάνω στα ισχυρά διεθνή θεμέλια του grape — Greek Agora of Performance (2023–2025) από το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου και του Showcase από το Εθνικό Θέατρο (2023–2025)· πρωτοβουλίες που έχουν υποδεχτεί μέχρι σήμερα περισσότερους από 250 καλλιτεχνικούς/ές διευθυντές/ριες, επιμελητές/ριες και δημοσιογράφους από κορυφαίους πολιτιστικούς οργανισμούς και Μέσα Ενημέρωσης από 40 τουλάχιστον χώρες, με έναν μεγάλο αριθμό παραστάσεών τους να έχουν ταξιδέψει μέχρι στιγμής σε περισσότερες από 70 σκηνές στην Ευρώπη, την Ασία, τις ΗΠΑ και τον Καναδά.

Μέσα από τη στρατηγική σύμπραξη των δύο οργανισμών και με το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, ένα θεσμό—αναφορά για τον σύγχρονο χορό στην Ελλάδα, το SYSTEMA συνιστά μια έμπρακτη χειρονομία συνεργατικού ήθους, μια κομβική κίνηση πολιτιστικής πολιτικής με στόχο την —εκτός συνόρων— αντήχηση των ελληνικών παραστατικών τεχνών.

Το SYSTEMA υλοποιείται με αποκλειστική χορηγία της Mastercard – Εθνική Τράπεζα. Η υποστήριξή τους στο SYSTEMA, την κοινή πρωτοβουλία των τριων θεσμών, καθιστά δυνατή τη δημιουργία μιας πλατφόρμας διεθνούς εμβέλειας, που θα συμβάλει στην ενίσχυση του πολιτιστικού αποτυπώματος της χώρας σε παγκόσμιο επίπεδο. Η στήριξή τους αρχικά στο πλαίσιο του grape – από το 2023 με την αποκλειστική υποστήριξη της Mastercard, και από το 2024 έως το 2025 με την Εθνική Τράπεζα ως συν-αποκλειστικό χορηγό – και εφεξής μέσω του SYSTEMA αντανακλά μια συνεπή επένδυση στην εξωστρέφεια της σύγχρονης ελληνικής δημιουργίας.

Η στήριξη της Mastercard και της Εθνικής Τράπεζας αφορά στη δημιουργία του Ταμείου Εξωστρέφειας, μιας νέας πηγής ενίσχυσης διεθνών μετακλήσεων παραστάσεων του SYSTEMA καθώς και στη διοργάνωση των Βραβείων Κοινού, μιας δράσης που αναδεικνύει τις αγαπημένες παραστάσεις των θεατών.  Ταυτόχρονα δίνεται η δυνατότητα φιλοξενίας σε περισσότερους από 80 εκπροσώπους διεθνών φεστιβάλ και θεάτρων οι οποίοι επισκέπτονται την Ελλάδα για να παρακολουθήσουν τις παραστάσεις του SYSTEMA στην Αθήνα, την Επίδαυρο και την Καλαμάτα, με σκοπό την επιλογή και τη μετέπειτα διαδρομή των έργων αυτών στο εξωτερικό. Τα έξοδα παραγωγής και παρουσίασης των παραστάσεων καλύπτονται από τον καλλιτεχνικό προϋπολογισμό του εκάστοτε φορέα, στο πλαίσιο της επιχορήγησής του από το Υπουργείο Πολιτισμού.

Γιατί SYSTEMA;

Το όνομα systema από το αρχαιοελληνικό σύστημα (sústēma), εκφράζει την ένωση αλληλένδετων στοιχείων σε ένα σύνολο. Πιστή στην ετυμολογία της, η πρωτοβουλία λειτουργεί ως ένας ζωντανός οργανισμός: μία συμμαχία θεσμών και ανθρώπων για την υποστήριξη της δυναμικής, απρόβλεπτης ελληνικής καλλιτεχνικής δημιουργίας. Μια πλατφόρμα επικοινωνίας, επαφής και διάδοσης, ένας μηχανισμός πολιτισμικής διέγερσης και συνέχειας.

SYSTEMA 2026

Το SYSTEMA εκτυλίσσεται από τις 20 ως και τις 26 Ιουλίου 2026 σε μία πυκνή παρουσίαση επτά ημερών, προσφέροντας τη δυνατότητα σε εκπροσώπους των τεχνών απ’ όλο τον κόσμο, καλλιτέχνες/ιδες και το ευρύ κοινό, να παρακολουθήσουν 19 παραστάσεις θεάτρου και χορού μεγάλης και μικρής κλίμακας, σε ιστορικούς χώρους στην Αθήνα (Κτήριο Τσίλλερ, βιομηχανικό σύμπλεγμα Πειραιώς 260), την Επίδαυρο (Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου & Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου) και την Καλαμάτα (Μέγαρο Χορού Καλαμάτας), καθώς και σε ζωντανούς χώρους τέχνης της πρωτεύουσας. Παράλληλα, το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει δράσεις δικτύωσης, παρουσιάσεις έργων (pitching sessions) και επιμελημένες συναντήσεις, καλλιεργώντας εύφορο έδαφος για διάλογο και ανταλλαγή μεταξύ καλλιτεχνών/ιδων και επαγγελματιών του χώρου.

Σχεδιασμένο ως ένα δυναμικό διεθνές σημείο συνάντησης για τις παραστατικές τέχνες, το SYSTEMA προάγει ουσιαστικές επαφές με θέατρα, φεστιβάλ, δίκτυα και κοινά σε παγκόσμιο επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, εντάσσει για φέτος και δυο θεατρικές παραγωγές από την ανεξάρτητη θεατρική σκηνή της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, ενώ πιστό σ’ ένα μακροχρόνιο όραμα, θα ενισχύσει σημαντικά στο μέλλον την παρουσία της ανεξάρτητης σκηνής στο πρόγραμμά του.

Έργα – έμπνευση – θεματική

Το SYSTEMA αποτυπώνει την αίσθηση του επείγοντος και την πολυφωνία της σύγχρονης ελληνικής σκηνής των παραστατικών τεχνών. Τα επιλεγμένα έργα συνομιλούν με τη μνήμη και τη χρονικότητα, τη γυναικεία εμπειρία και το σώμα ως πεδίο έντασης, διερευνώντας ζητήματα ταυτότητας, εξουσίας και πολιτικής αντίστασης. Μέσα από ένα ευρύ φάσμα δραματουργικών προσεγγίσεων —από σύγχρονες αναγνώσεις της αρχαίας ελληνικής δραματουργίας, όπως του Αριστοφάνη και του Ευριπίδη, έως νεότερα και σύγχρονα έργα, όπως του Ευγένιου Ιονέσκο και του Γκιγιώμ Πουά αντίστοιχα— οι παραστάσεις συνθέτουν μη γραμμικά αφηγήματα, που ενεργοποιούν μια δυναμική σχέση σκηνής και κοινού.

Αντιμετωπίζοντας την πολυπλοκότητα της εποχής, οι καλλιτέχνες/ιδες προσεγγίζουν ζητήματα κατανάλωσης, απληστίας, αλλοτρίωσης και υπαρξιακής αβεβαιότητας, προτείνοντας νέους τρόπους στοχασμού πάνω στη σχέση του ανθρώπου με τη φύση, την ευθραυστότητα της ζωής και την αγωνία διατύπωσής τους σε σκηνική γραφή. Γεφυρώνοντας το τοπικό με το παγκόσμιο, το SYSTEMA αναδεικνύει την ανάγκη για κοινή εμπειρία και συνύπαρξη ως μια ανοιχτή, θαρραλέα πρόσκληση διαλόγου, σκέψης και αναστοχασμού του κοινού μας μέλλοντος.

Συμμετέχοντες/ουσες καλλιτέχνες/ιδες:

Αντώνης Βαής (χορός), Γιώργος Βουρδαμής (θέατρο), Ζωή Ευσταθίου (χορός), Χρήστος Θεοδωρίδης (θέατρο), Ευθύμης Θέου (performance-αρχαιολογία), Ίρις Καραγιάν (χορός), Νίκος Καραθάνος & Φοίβος Δεληβοριάς (θέατρο), Δημήτρης Καραντζάς (θέατρο), Μαριλένα Κατρανίδου (θέατρο), Λένα Κιτσοπούλου (θέατρο), Χριστιάνα Κοσιάρη (χορός), Θανάσης Κριτσάκης (θέατρο), Πάνος Μαλακτός (χορός), Μαρία Πανουργιά (θέατρο), Κωνσταντίνος Παπανικολάου (χορός), Ιωάννα Πορτόλου / ομάδα χορού Griffón (χορός), Κορνήλιος Σελαμσής & Χάρης Φραγκούλης (μουσική-θέατρο), Μαίρη Ράντου & Ευαγγελία Ράντου / Garage21 (χορός), Maria Hassabi (χορός)

Επιπλέον, στο πλαίσιο του SYSTEMA προτείνεται και ένα παράλληλο πρόγραμμα, μια σειρά δράσεων, μεταξύ των οποίων: μια επιμελημένη σειρά ζωντανών μουσικών εμφανίσεων μετά τα μεσάνυχτα εν είδει εορτής με τίτλο AΦTER, καθώς και δύο ξεχωριστές εμπειρίες σε Επίδαυρο και Καλαμάτα. α) Αφηγηματική Αρχαιολογία: Το σώμα και το μυστήριο της ίασης, στον Αρχαιολογικό Χώρο της Αρχαίας Επιδαύρου, από το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου και β) Παράσταση λήξης του Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι, του Γιώργου Κουμεντάκη από το Μπαλέτο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.

Βραβεία Kοινού Εθνικής Τράπεζας – Mastercard

Στο πλαίσιο του SYSTEMA, πρόκειται να λάβουν χώρα τα Βραβεία Κοινού Εθνικής Τράπεζας—Mastercard, με στόχο την ανάδειξη των αγαπημένων παραστάσεων των θεατών. Το κοινό θα έχει τη δυνατότητα να συμμετάσχει ενεργά ψηφίζοντας τις παραστάσεις που το συγκίνησαν, το ενέπνευσαν ή το προβλημάτισαν, μετατρέποντας την ψηφοφορία σε εργαλείο αναστοχασμού και προσωπικής σύνδεσης με την τέχνη. Οι βραβευθέντες/είσες καλλιτέχνες/ιδες θα έχουν τη δυνατότητα συμμετοχής σε διεθνή προγράμματα δικτύωσης, εκπαίδευσης και καλλιτεχνικής φιλοξενίας, σεμινάρια επιμόρφωσης, επαγγελματικής εξέλιξης κ.ά.

Ταμείο στήριξης διεθνών περιοδειών Εθνικής Τράπεζας – Mastercard

Παράλληλα, δημιουργείται το Ταμείο Εξωστρέφειας Εθνικής Τράπεζας—Mastercard, το οποίο απευθύνεται σε όλους/ες ανεξαιρέτως τους/τις συμμετέχοντες/ουσες καλλιτέχνες/ιδες του SYSTEMA και ανεξαρτήτως του αποτελέσματος που θα φέρει η ψηφοφορία του κοινού— ως μια πηγή στήριξης για τις διεθνείς μετακλήσεις των παραστάσεων της πλατφόρμας.

Πρόγραμμα παραστάσεων

Σχεδιασμός οπτικής ταυτότητας SYSTEMA: Σάκης Στριτσίδης
Φωτογραφίες συνέντευξης Τύπου: LINK | Credit: NDP | Έλλη Πουπουλίδου
Credits: Μοντάζ και Πρωτότυπη μουσική: Αλέξης Φάλαντας

Βιντεοσκοπήσεις grape, NT Showcase, KIDF και παραστάσεων: Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου: Αλέξης Φάλαντας, Δημήτρης Πατρίκιος, Ορφέας Τιμογιάννης, Αποστόλης Κουτσιανικούλης | Εθνικό Θέατρο: Αποστόλης Κουτσιανικούλης, Νίκος Πάστρας, Χρήστος Συμεωνίδης, | Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας: Archlabyrinth, Vertex Comunicacio

SYSTEMA | Πρόγραμμα παραστάσεων & εκδηλώσεων:
https://aefestival.gr/
https://www.n-t.gr/
https://kalamatadancefestival.gr/

Το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, το Εθνικό Θέατρο και το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας επιχορηγούνται από το Υπουργείο Πολιτισμού
Tο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας επιχορηγείται επίσης από τον Δήμο Καλαμάτας και την Περιφέρεια Πελοποννήσου.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ SYSTEMA | Δευτέρα 8 Ιουνίου | Σχολείον της Αθήνας – Ειρήνη Παπά

Στο πλαίσιο της επίσημης ανακοίνωσης του SYSTEMA, πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 8 Ιουνίου στο Σχολείον της Αθήνας – Ειρήνη Παπά Συνέντευξη Τύπου, παρουσία όλων των συμβαλλόμενων φορέων και υποστηρικτών της πρωτοβουλίας. Οι παρευρισκόμενοι είχαν την ευκαιρία να εγκαινιάσουν και να γιορτάσουν από κοντά αυτή τη σημαντική σύμπραξη, η οποία σηματοδοτεί την έναρξη μιας δυναμικής συνεργασίας με ουσιαστικό κοινωνικό και πολιτιστικό αποτύπωμα.

Ομιλίες — Χαιρετισμοί

Μιχαήλ Μαρμαρινός | Καλλιτεχνικός Διευθυντής Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου

Είναι μεγάλη χαρά που ανακοινώνουμε σήμερα αυτή τη χειρονομία σύμπραξης των τριών θεσμικών φορέων, μια πρωτοβουλία που θα τη χαρακτήριζα ανεπιφύλακτα πολιτιστικής πολιτικής και συνεργατικού ήθους. 

Το SYSTEMA λειτουργεί σαν  ένας ζωντανός οργανισμός, μια συμμαχία θεσμών και ανθρώπων για την υποστήριξη της δυναμικής ελληνικής καλλιτεχνικής δημιουργίας, πολιτισμικής διέγερσης και συνέχειας. Στην Ελλάδα οι συνέργειες δεν είναι αυτονόητες, οπότε αυτή είναι μια χειρονομία που στηρίζεται στην απόλυτη και αμοιβαία εκτίμηση αλλά και στην εγκαρδιότητα της σχέσης που έχουμε.

Εκτός από τη συνεργασία των τριών θεσμών, στο SYSTEMA εντάσσονται παραστάσεις από το ελεύθερο θέατρο της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, που παρόλο ότι δεν αποτελεί θεσμικό φορέα, συνιστά για όλους εμάς καθοριστική δημιουργική συνιστώσα στο καλλιτεχνικό οικοσύστημα. 

Αργυρώ Χιώτη | Καλλιτεχνική Διευθύντρια Εθνικού Θεάτρου

Το SYSTEMA διαμορφώθηκε από την πεποίθηση ότι οι ουσιαστικές συνεργασίες μπορούν να δημιουργήσουν νέες προοπτικές για τις παραστατικές τέχνες και τους ανθρώπους τους. Η σύμπραξη του Εθνικού Θεάτρου με το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου και το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας διαμορφώνει έναν κοινό χώρο ανταλλαγής, διαλόγου και εξωστρέφειας για τη σύγχρονη ελληνική δημιουργία. Μέσα από αυτή την πρωτοβουλία, καλλιτέχνες και καλλιτέχνιδες αποκτούν περισσότερες ευκαιρίες να συνομιλήσουν με διεθνή δίκτυα, να παρουσιάσουν το έργο τους και να διευρύνουν την παρουσία τους στο διεθνές πεδίο. Το SYSTEMA φιλοδοξεί να γίνει ένας ζωντανός τόπος αυτών των συναντήσεων.

Τζένη Αργυρίου | Καλλιτεχνική Διευθύντρια Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας

Είναι μεγάλη χαρά και τιμή για το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας να συμμετέχει σε αυτή τη σημαντική καλλιτεχνική σύμπραξη. Τρεις θεσμοί των παραστατικών τεχνών ενώνουν τις δυνάμεις τους για να πραγματοποιήσουν ένα κοινό όραμά τους: Να συμβάλουν στην προώθηση της σύγχρονης ελληνικής δημιουργίας στη διεθνή σκηνή.

Η πρωτοβουλία SYSTEMA αναδεικνύει, εκτός των άλλων, ότι η καλλιτεχνική δημιουργία δεν ανήκει μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα. Η Καλαμάτα αποτελεί παράδειγμα του πώς μια πόλη της περιφέρειας μπορεί να αναπτύξει διεθνή παρουσία ως σημείο αναφοράς για τον σύγχρονο χορό.  Στις αρχές της τέταρτης δεκαετίας του, το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας συναντά αυτή τη συνεργασία σε μια στιγμή ωριμότητας, έτοιμο να διευρύνει την εξωστρέφειά του σε αυτή την κατεύθυνση.

Ελευθερία Βολιώτη | Διευθύντρια, Διεύθυνση Καρτών, Εθνική Τράπεζα

Η διαχρονική σχέση της Εθνικής Τράπεζας με το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου και η στήριξή μας στο GRAPE συνεχίζονται σήμερα μέσα από το SYSTEMA, μια σημαντική πρωτοβουλία που ενώνει τρεις κορυφαίους πολιτιστικούς φορείς —το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, το Εθνικό Θέατρο και το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας — και ενισχύει τη διεθνή παρουσία της σύγχρονης ελληνικής δημιουργίας. Είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι που συμβάλλουμε σε αυτή τη συλλογική προσπάθεια, η οποία προάγει τη συνεργασία, το διάλογο και τη διεθνή παρουσία του ελληνικού πολιτισμού, δημιουργώντας ένα ζωντανό οικοσύστημα ανταλλαγής και έμπνευσης.

Σόνια Χειμώνα | Marketing Director για Ελλάδα, Κύπρο και Μάλτα, Mastercard

Στη Mastercard πιστεύουμε ότι ο πολιτισμός έχει τη δύναμη να μας φέρνει πιο κοντά και να δημιουργεί εμπειρίες με ουσιαστικό αντίκτυπο.Το GRAPE, μια αγαπημένη πρωτοβουλία που ξεκίνησε με την υποστήριξη της Mastercard για να δώσει φωνή και διεθνή ορατότητα στη σύγχρονη ελληνική δημιουργία που εκφράζεται μέσα από παραστάσεις του Θεάτρου και του Χορού, ανοίγει σήμερα ένα νέο κεφάλαιο μέσα από το SYSTEMA —μια πιο ανοιχτή διευρυμένη και δυναμική πολιτιστική πλατφόρμα, που υλοποιείται σε συνεργασία με την Εθνική Τράπεζα και τρεις από τους πιο σημαντικούς πολιτιστικούς φορείς της χώρας, το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, το Εθνικό Θέατρο και το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας. Μέσα από το SYSTEMA, συμβάλλουμε ενεργά στην προβολή της σύγχρονης ελληνικής δημιουργίας στο εξωτερικό,ενισχύοντας τη συνεργασία, την ανταλλαγή ιδεών και τη βιώσιμη ανάπτυξη της εγχώριας καλλιτεχνικής κοινότητας.

Εθνικό Θέατρο: Χορηγοί Επικοινωνίας Mad & Mad Radio 106,2.
Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου: Χορηγοί Επικοινωνίας Mad &  Mad Radio 106,2.
Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας: Χορηγοί Επικοινωνίας Mad & Mad Radio 106,2.