Με μια ματιά
- Η επιθυμία για comfort food όταν αγχώνεσαι είναι ψυχολογική, όχι σωματική πείνα.
- Το comfort food συνδέεται με νοσταλγία, ασφάλεια και φροντίδα από τα παιδικά χρόνια.
- Τα ultraprocessed foods παρακάμπτουν τους μηχανισμούς κορεσμού, οδηγώντας σε υπερκατανάλωση.
- Η σύνδεση φαγητού-ηρεμίας είναι μαθημένη και μπορεί να επανεκπαιδευτεί με υγιεινές εναλλακτικές.
Αν πιάνεις συχνά τον εαυτό σου να αναζητά απεγνωσμένα ένα μπολ με παγωτό, μια λαχταριστή μακαρονάδα ή μια οικογενειακή συσκευασία πιτσαρίας κάθε φορά που η πίεση της καθημερινότητας χτυπάει κόκκινο, πίστεψέ με, δεν είσαι ο μόνος. Αυτή η ακατανίκητη επιθυμία για το αποκαλούμενο comfort food είναι ένα φαινόμενο που ταλανίζει εκατομμύρια ανθρώπους στον πλανήτη, με τις ρίζες του να εκτείνονται πολύ βαθύτερα από μια απλή σωματική πείνα. Ο όρος, που εμφανίστηκε για πρώτη φορά στη δημοσιότητα τη δεκαετία του 1960 από την ψυχολόγο Joyce Brothers, περιγράφει ακριβώς αυτή την τάση των ενηλίκων να καταφεύγουν σε τροφές που συνδέονται με την ασφάλεια και τη θαλπωρή των παιδικών τους χρόνων.
Ωστόσο, τις τελευταίες δεκαετίες το τοπίο στη διατροφή μας έχει αλλάξει δραματικά, μετατρέποντας τις αθώες σπιτικές συνταγές των παιδικών μας αναμνήσεων σε μια παγίδα υπερεπεξεργασμένων προϊόντων. Η βιομηχανία τροφίμων κατάφερε να αποδομήσει τις παραδοσιακές γεύσεις, δημιουργώντας τα λεγόμενα ultraprocessed foods, τα οποία είναι φορτωμένα με αλάτι, ζάχαρη, λιπαρά και βελτιωτικά γεύσης. Αυτές οι τροφές, λόγω της έλλειψης φυσικής δομής, καταναλώνονται πολύ πιο γρήγορα, απαιτούν ελάχιστο μάσημα και καταφέρνουν να παρακάμπτουν τους φυσικούς μηχανισμούς κορεσμού του εγκεφάλου, κάνοντάς σε να καταβροχθίζεις διπλάσιες θερμίδες χωρίς καν να το καταλαβαίνεις.
Διάβασε επίσης: Πώς οι influencers επηρεάζουν το πορτοφόλι σου χωρίς να το καταλαβαίνεις
Η επιστήμη όμως έρχεται τώρα να ανατρέψει όλα όσα γνώριζες για τη σχέση σου με το φαγητό της παρηγοριάς, αποδεικνύοντας ότι η επίδρασή του είναι σχεδόν εξ ολοκλήρου ψυχολογική. Πρόσφατες μελέτες από ερευνητές όπως η A. Janet Tomiyama στο UCLA και ο Nick Rogers στο University of Pittsburgh αποκαλύπτουν ότι αυτό που πραγματικά αναζητάς δεν είναι τα συστατικά της τροφής, αλλά η νοσταλγία, η αίσθηση σύνδεσης και η φροντίδα που έχεις καταγράψει στο υποσυνείδητό σου. Αν θέλεις να μάθεις πώς η νοσταλγία κατευθύνει τις λιγούρες σου, τι συμβαίνει στον εγκέφαλό σου όταν βιώνεις στρες, αλλά και πώς μπορείς να επανεκπαιδεύσεις τον εαυτό σου, συνέχισε να διαβάζει.
Η δύναμη της νοσταλγίας και η σύνδεση με τα παιδικά χρόνια
Όπως αποδεικνύει η έρευνα της Chelsea Reid από το College of Charleston, το στοιχείο που κάνει το comfort food τόσο ακαταμάχητο είναι η συναισθηματική νοσταλγία. Όταν καταναλώνεις ή ακόμα και όταν απλά αναλογίζεσαι ένα συγκεκριμένο πιάτο, ο εγκέφαλος ανασύρει μνήμες από περιόδους που ένιωθες ασφαλής, προστατευμένος και αγαπητός. Το εντυπωσιακό είναι ότι σε πειράματα αποδείχθηκε πως οι συμμετέχοντες ένιωσαν την ίδια συναισθηματική ανακούφιση και μείωση της μοναξιάς απλά γράφοντας ή οραματιζόμενοι το αγαπημένο τους φαγητό, χωρίς καν να βάλουν μπουκιά στο στόμα τους, γεγονός που επιβεβαιώνει την καθαρά ψυχολογική φύση της διαδικασίας.
Ο μύθος του stress relief και τα ultraprocessed foods
Πολλοί πιστεύουν ότι τα γλυκά ή τα λιπαρά φαγητά έχουν την ιδιότητα να «σβήνουν» το άγχος, όμως η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Σε σχετικές δοκιμές, όταν οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε καταστάσεις υψηλού στρες, η διάθεσή τους επανήλθε στα φυσιολογικά επίπεδα στον ίδιο ακριβώς χρόνο, είτε έφαγαν το αγαπημένο τους λιπαρό comfort food, είτε έφαγαν φρούτα, είτε δεν έφαγαν απολύτως τίποτα. Ο οργανισμός μας έχει την τάση να αποβάλλει το στρες με την πάροδο των λεπτών, όμως εμείς συνηθίζουμε να δίνουμε λανθασμένα τα εύσημα της ηρεμίας στο σακουλάκι με τα πατατάκια ή στο κουτί με τα γλυκά που καταναλώ
Πώς να εκπαιδεύσεις τον εγκέφαλό σου σε υγιεινές συνήθειες
Αφού η σύνδεση του φαγητού με την ηρεμία είναι αποτέλεσμα εξαρτημένης μάθησης, αυτό σημαίνει ότι μπορείς να την αλλάξεις. Μελέτες έδειξαν ότι αν συνδυάσεις μια χαλαρωτική δραστηριότητα με την κατανάλωση μιας υγιεινής τροφής, όπως τα φρούτα, ο εγκέφαλος αρχίζει σταδιακά να συνδέει το αίσθημα της χαλάρωσης με την υγιεινή επιλογή. Αντικαθιστώντας τις παλιές σου συνήθειες ή βρίσκοντας εναλλακτικούς, μη διατροφικούς τρόπους για να ανακαλέσεις όμορφες αναμνήσεις, μπορείς να απολαμβάνεις τη συναισθηματική άνεση που χρειάζεσαι χωρίς να καταφεύγεις σε ανθυγιεινές υπερβολές.
Διάβασε επίσης:
- Γιατί ένα τραγούδι μπορεί να σου ξυπνήσει αναμνήσεις που νόμιζες πως είχες ξεχάσει
- Sunday reset routine: Το πλάνο της Κυριακής που σου εξασφαλίζει μια εβδομάδα χωρίς άγχος
Για σχόλια, μηνύματα ή φωτογραφικό υλικό σχετικά με το Mad.gr, επισκεφτείτε μας στο Facebook ή ακολουθήστε μας στο Instagram, στο TikTok και στο YouTube.
