Σε μια εποχή όπου η τεχνολογία εξελίσσεται ταχύτερα από ποτέ και η καθημερινότητα των νέων διαμορφώνεται σε μεγάλο βαθμό μέσα από τον ψηφιακό κόσμο, το MAD Forum 2026 άνοιξε έναν ουσιαστικό δημόσιο διάλογο για το πώς οι νέοι ζουν, δημιουργούν και εκφράζονται σε ένα περιβάλλον συνεχών αλλαγών. Με επίκεντρο ζητήματα όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η ψηφιακή κουλτούρα, η μουσική αλλά και ο ρόλος της πολιτικής, το φετινό φόρουμ επιχείρησε να φωτίσει τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες της σύγχρονης εποχής.
Η πρώτη θεματική ενότητα, με τίτλο «Νέοι και Απαγορεύσεις: Προστασία ή Επιτήρηση στην Ψηφιακή Εποχή», έθεσε στο τραπέζι ένα ερώτημα που απασχολεί όλο και περισσότερο κυβερνήσεις, εκπαιδευτικούς, γονείς αλλά και τους ίδιους τους νέους: πώς μπορεί να διασφαλιστεί η προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο χωρίς να περιορίζεται η ελευθερία και η αυτονομία τους. Τη συζήτηση συντόνισε η δημοσιογράφος Χριστίνα Βίδου, ενώ συμμετείχαν εκπρόσωποι της πολιτείας, της επιστημονικής κοινότητας, της τεχνολογικής βιομηχανίας και, σημαντικότερα, της ίδιας της νεότερης γενιάς.
Διάβασε επίσης: MAD FORUM 2026: Νέοι, μουσική και Τεχνητή Νοημοσύνη σε έναν κόσμο που αλλάζει
Η οπτική της Πολιτείας για την προστασία των νέων
Ο Μάριος Θεμιστοκλέους, Υφυπουργός Υγείας, υπογράμμισε ότι το ζήτημα της χρήσης των social media από ανηλίκους δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην ηλικία των χρηστών, αλλά αφορά κυρίως τον τρόπο και την ένταση με την οποία χρησιμοποιούνται οι ψηφιακές πλατφόρμες. Παράλληλα, επισήμανε την ανάγκη να βρεθεί μια ισορροπία ανάμεσα στην προστασία των παιδιών και στην αποφυγή υπερβολικής επιτήρησης στο διαδίκτυο. Όπως σημείωσε, η κρατική ευθύνη δεν μπορεί να λειτουργήσει αποκομμένα από την ευθύνη των οικογενειών, της εκπαίδευσης αλλά και των ίδιων των τεχνολογικών πλατφορμών.
Ο Υφυπουργός περιέγραψε χαρακτηριστικά την προσωπική του εμπειρία: «Σε εμάς στο δικό μας σπίτι γίνεται συνήθως αυτό που λέμε τιμωρία, δηλαδή ότι θα πάρουμε το κινητό. Έχουμε τις εφαρμογές που δίνουν την έγκριση, αλλά βρίσκουν τρόπους και δίνουν έγκριση στον εαυτό τους. Πολλές φορές έχω πιάσει τον εαυτό μου να μπαίνει στο history και να προσπαθώ να δω που είναι».
Στο πλαίσιο αυτό, ο Μάριος Θεμιστοκλέους τόνισε τη σημασία των πρωτοβουλιών πρόληψης και της ενίσχυσης της ψηφιακής παιδείας, ώστε οι νέοι να αναπτύξουν δεξιότητες κριτικής σκέψης και ασφαλούς χρήσης του διαδικτύου. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά: «Θέλουμε να βρούμε μια χρυσή τομή όπου θα προστατεύει τα παιδιά και θα διατηρεί την κοινωνικότητά τους».
Το μέγεθος του προβλήματος μέσα από την ψυχολογική εμπειρία
Στο ίδιο μήκος κύματος, η ψυχολόγος με ειδίκευση στην ψυχολογία παιδιού και εφήβου, Αντιγόνη Γιαννοπούλου, επιβεβαίωσε ότι η υπερβολική χρήση των social media αποτελεί όλο και συχνότερα ζήτημα στην καθημερινή κλινική πρακτική. Όπως τόνισε, πολλά παιδιά και έφηβοι δυσκολεύονται να θέσουν όρια στη χρήση των ψηφιακών μέσων, ενώ επηρεάζονται έντονα από τη σύγκριση, την επιβεβαίωση μέσω «likes» και την πίεση της συνεχούς παρουσίας στο διαδίκτυο. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά: «Οι έφηβοι δεν αντιλαμβάνονται ότι έχουν πρόβλημα γιατί έχουν μεγαλώσει μέσα σε αυτό. Μου έχει τύχει να μου πουν ότι πάνε με το μαξιλάρι στο σχολείο γιατί δεν κοιμήθηκαν καθόλου από το scrolling το βράδυ».
Η κ. Γιαννοπούλου επισήμανε ότι η σχέση των νέων με τις πλατφόρμες δεν είναι από μόνη της αρνητική, ωστόσο όταν η χρήση γίνεται υπερβολική μπορεί να επηρεάσει την ψυχική ισορροπία, την κοινωνική αλληλεπίδραση και την αυτοεικόνα των παιδιών. Σε αυτό το πλαίσιο, υπογράμμισε τον καθοριστικό ρόλο των γονιών, οι οποίοι καλούνται να λειτουργήσουν ως πρότυπα αλλά και ως καθοδηγητές στη διαμόρφωση υγιών ψηφιακών συνηθειών.
Η στρατηγική της πολιτείας και οι προκλήσεις της ρύθμισης
Από την πλευρά της δημόσιας πολιτικής, ο Βασίλης Κουτσούμπας, Σύμβουλος Ψηφιακής Πολιτικής και Τεχνητής Νοημοσύνης στο Γραφείο του Πρωθυπουργού, εξήγησε ότι η πολιτεία καλείται να αντιμετωπίσει ένα σύνθετο πρόβλημα που αφορά τόσο την προστασία των ανηλίκων όσο και τη διατήρηση της ανοιχτής φύσης του διαδικτύου.
Όπως σημείωσε, η συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο επικεντρώνεται σε εργαλεία όπως η επαλήθευση ηλικίας (age verification), τα οποία θα μπορούσαν να περιορίσουν την πρόσβαση ανηλίκων σε ακατάλληλο περιεχόμενο. Ωστόσο, η εφαρμογή τέτοιων μέτρων εγείρει σημαντικά ερωτήματα σχετικά με την προστασία των προσωπικών δεδομένων και τον κίνδυνο υπερβολικής ψηφιακής επιτήρησης.
Ο ίδιος τόνισε ότι η πολιτεία δεν μπορεί να στηριχθεί αποκλειστικά σε απαγορεύσεις. Αντίθετα, απαιτείται ένας συνδυασμός πολιτικών που θα περιλαμβάνει εκπαίδευση, ρυθμιστικό πλαίσιο και συνεργασία με τις τεχνολογικές εταιρείες: «Μια χώρα δεν μπορεί να κάνει από μόνη της κάτι τέτοιο, να απαγορεύσει τα social media από τους εφήβους, πρέπει να υπάρχει ένα σχετικό πλαίσιο και στην Ευρώπη. Στην Ελλάδα ετοιμάζουμε σχετικά μέτρα που θα ανακοινωθούν σύντομα».
Ψηφιακή παιδεία: Το κλειδί για υπεύθυνη χρήση
Η Κατερίνα Χρυσανθοπούλου, διδάκτωρ του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στην Παιδεία στα ΜΜΕ και τον Ψηφιακό Γραμματισμό, ανέδειξε τη σημασία της εκπαίδευσης ως βασικού εργαλείου για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της ψηφιακής εποχής. Όπως υποστήριξε, το ζήτημα δεν περιορίζεται στα social media, αλλά αφορά ευρύτερα την ικανότητα των πολιτών, και ιδιαίτερα των νέων, να κατανοούν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι ψηφιακές πλατφόρμες, οι αλγόριθμοι και τα συστήματα επιρροής.
Η ίδια τόνισε ότι ο ψηφιακός γραμματισμός μπορεί να αποτελέσει μια ουσιαστική εναλλακτική απέναντι στις απαγορεύσεις, εφόσον ενσωματωθεί συστηματικά στο εκπαιδευτικό σύστημα. Παράλληλα, επισήμανε ότι τα σχολεία καλούνται πλέον να προετοιμάσουν τους μαθητές για έναν κόσμο όπου οι πληροφορίες, οι ειδήσεις και οι κοινωνικές σχέσεις διαμεσολαβούνται όλο και περισσότερο από αλγοριθμικά συστήματα, προσθέτοντας χαρακτηριστικά: «Τα social media είναι κοινωνικοποίηση και τα παιδιά πρέπει να έχουν λόγο και έξω από αυτά».
Ο ρόλος των τεχνολογικών εταιρειών
Η Ευγενία Μπόζου, Head of Government Affairs & Public Policy της Google για την Ελλάδα, την Κύπρο και τη Μάλτα, αναφέρθηκε στην ευθύνη των τεχνολογικών εταιρειών για τη δημιουργία ασφαλέστερων ψηφιακών περιβαλλόντων για τους ανηλίκους. Όπως σημείωσε, οι πλατφόρμες οφείλουν να αναπτύξουν μηχανισμούς προστασίας που περιορίζουν τις επιβλαβείς πρακτικές χωρίς να απαιτούν υπερβολική συλλογή δεδομένων από τους χρήστες.
Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ κρατών, εταιρειών και κοινωνίας των πολιτών, ώστε να διαμορφωθούν κοινά πρότυπα και πολιτικές που διασφαλίζουν την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο: «Τα παιδιά πρέπει να έχουν τεχνολογική εκπαίδευση από μικρή ηλικία για να μην πέφτουν σε παγίδες αργότερα».
Η φωνή των νέων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η παρέμβαση της Σοφίας Παπαρσένη, μαθήτριας της Γ’ Λυκείου και μέλους της Ομάδας Εφήβων Συμβούλων του Συνηγόρου του Παιδιού, η οποία μετέφερε την εμπειρία της ίδιας της γενιάς της. Η Σοφία τόνισε ότι τα social media αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των νέων, τόσο ως μέσο επικοινωνίας όσο και ως χώρο έκφρασης και δημιουργίας.
Παράλληλα, επισήμανε ότι οι συζητήσεις γύρω από τα μέτρα περιορισμού γίνονται συχνά χωρίς να ακούγεται επαρκώς η φωνή των ίδιων των νέων. Όπως υπογράμμισε, η γενιά της επιθυμεί κανόνες δίκαιους και κατανοητούς, που ταυτόχρονα να λαμβάνουν υπόψη τον τρόπο με τον οποίο οι έφηβοι χρησιμοποιούν πραγματικά τις ψηφιακές πλατφόρμες: «Την περίοδο του Covid και εγώ και πολλά άτομα της ηλικίας μου φτάσαμε στο όριο του εθισμού με τα social media. Ευτυχώς, μέσα από προγράμματα του σχολείου το φέραμε σε μια ισορροπία όλο αυτό».
Αναζητώντας την ισορροπία
Η συζήτηση στο MAD Forum 2026 ανέδειξε ότι το ζήτημα της σχέσης των νέων με τα social media δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μέσα από απλές απαντήσεις. Η προστασία της ψυχικής υγείας, η διασφάλιση των ψηφιακών δικαιωμάτων και η ανάγκη για εκπαίδευση συνθέτουν ένα πολύπλοκο πεδίο όπου η συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων πλευρών είναι απαραίτητη.
Κοινός τόπος των παρεμβάσεων ήταν ότι οι απαγορεύσεις από μόνες τους δεν επαρκούν. Η ενίσχυση της ψηφιακής παιδείας, η υπεύθυνη στάση των γονιών, η λογοδοσία των πλατφορμών και η ενεργή συμμετοχή των νέων στον δημόσιο διάλογο αποτελούν κρίσιμα στοιχεία για τη διαμόρφωση ενός πιο ασφαλούς και ισορροπημένου ψηφιακού περιβάλλοντος.
Κεντρική Εικόνα: Akim Tsatsoulis
Διάβασε επίσης: Mad Forum 2026
Για σχόλια, μηνύματα ή φωτογραφικό υλικό σχετικά με το Mad.gr, επισκεφτείτε μας στο Facebook, επικοινωνήστε μέσω Twitter ή ακολουθήστε μας στο Instagram.
