Φταρνίστηκε κάποιος δίπλα σου στο μετρό και άρχισες ήδη να σκέφτεσαι «Ωχ, την έπαθα!»; Ή μήπως αποφεύγεις χειραψίες, αγκαλιές και κοινά αντικείμενα κάθε χειμώνα, φοβούμενος τη γρίπη; Τελικά, πώς κολλάει στ’ αλήθεια αυτός ο ιός που μας ρίχνει στα κρεβάτια κάθε χρόνο; Μια νέα, πρωτότυπη επιστημονική μελέτη έρχεται να ανατρέψει όσα νομίζαμε ότι ξέραμε για τη μετάδοση της γρίπης και τα ευρήματά της είναι πιο αναπάντεχα απ’ όσο φαντάζεσαι. Και για να μην σε κρατώ σε αγωνία… Spoiler: δεν αρκεί απλώς να βρίσκεσαι στο ίδιο δωμάτιο με κάποιον άρρωστο.
Καθώς η εποχική γρίπη συνεχίζει να αποτελεί σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία και νέες παραλλαγές του ιού εμφανίζονται διεθνώς, μια πρωτοποριακή επιστημονική μελέτη επιχειρεί να απαντήσει σε ένα από τα πιο κρίσιμα ερωτήματα της επιδημιολογίας πώς ακριβώς μεταδίδεται η γρίπη από άνθρωπο σε άνθρωπο. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Maryland και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «PLOS Pathogens». Πρόκειται για την πρώτη ελεγχόμενη κλινική δοκιμή που μελετά τη μετάδοση της γρίπης σε πραγματικές συνθήκες, χρησιμοποιώντας άτομα που είχαν μολυνθεί φυσικά από τον ιό και όχι εθελοντές που εκτέθηκαν σκόπιμα σε εργαστηριακά στελέχη.
Διάβασε επίσης: Ο λόγος που πάντα είσαι κρυωμένος τον χειμώνα
Σε απομόνωση για 2 εβδομάδες
Η μελέτη φέρει τον τίτλο «Evaluating Modes of Influenza Transmission (EMIT-2)» και υπογράφεται από διεθνή ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τη Jianyu Lai και τη συμμετοχή των Hamed Sobhani, Kristen K. Coleman, Shih-Han Sheldon Tai, Filbert Hong, Isabel Sierra Maldonado, Yi Esparza και άλλων επιστημόνων, στο πλαίσιο της ερευνητικής κοινοπραξίας EMIT-2 Study Team. Στο πλαίσιο της έρευνας, πέντε φοιτητές με επιβεβαιωμένη γρίπη μέσω μοριακού ελέγχου φιλοξενήθηκαν σε δωμάτια ξενοδοχείου στην περιοχή της Βαλτιμόρης μαζί με έντεκα υγιείς ενήλικες εθελοντές μέσης ηλικίας. Οι συμμετέχοντες έζησαν για δύο εβδομάδες σε απομονωμένο όροφο ξενοδοχείου, χωρισμένοι σε δύο ομάδες κατά τους μήνες Ιανουάριο και Φεβρουάριο 2024.
Κατά τη διάρκεια του πειράματος, οι συμμετέχοντες πραγματοποιούσαν καθημερινές δραστηριότητες που προσομοίωναν συνηθισμένες κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, όπως συνομιλίες πρόσωπο με πρόσωπο, ήπια σωματική άσκηση, γιόγκα, διατάσεις και χορό. Οι κοινές δραστηριότητες διαρκούσαν από 111 έως 250 λεπτά ημερησίως, ενώ οι ασθενείς χειρίζονταν κοινά αντικείμενα, όπως τάμπλετ, στυλό και μικρόφωνα, τα οποία στη συνέχεια μοιράζονταν με την ομάδα.
Οι ερευνητές πραγματοποίησαν εκτενή βιολογική παρακολούθηση, συλλέγοντας καθημερινά ρινικά και στοματικά δείγματα, δείγματα εκπνεόμενου αέρα, επιφανειακά επιχρίσματα αντικειμένων και αιματολογικές εξετάσεις για την ανίχνευση αντισωμάτων. Παράλληλα, μετρήθηκε η συγκέντρωση ιικού φορτίου στον αέρα της αίθουσας δραστηριοτήτων και στη ζώνη αναπνοής των εθελοντών. Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό. Κανένας από τους υγιείς συμμετέχοντες δεν ανέπτυξε συμπτώματα γρίπης, δεν εμφάνισε θετικά μοριακά τεστ και δεν παρουσίασε ενδείξεις νέας λοίμωξης στις αιματολογικές εξετάσεις.
Σύμφωνα με τη Jianyu Lai, μεταδιδακτορική ερευνήτρια και επικεφαλής της ανάλυσης δεδομένων, τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι ο βήχας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα μετάδοσης. Όπως εξηγεί, οι ασθενείς είχαν υψηλό ιικό φορτίο στη ρινική κοιλότητα, αλλά έβηχαν ελάχιστα, με αποτέλεσμα να απελευθερώνουν μικρές ποσότητες ιού στον αέρα.
Εξίσου σημαντικός αποδείχθηκε ο ρόλος του αερισμού. Η συνεχής ανακυκλοφορία και ανάμιξη του αέρα στο δωμάτιο, μέσω συστημάτων θέρμανσης και αφύγρανσης, φαίνεται ότι αραίωσε τις συγκεντρώσεις του ιού, περιορίζοντας την πιθανότητα εισπνοής μολυσματικών σωματιδίων. Τα δεδομένα έδειξαν ότι ανιχνεύσιμη ποσότητα ιικού RNA σε λεπτά αερολύματα καταγράφηκε μόνο στο 44% των δειγμάτων εκπνεόμενου αέρα, ενώ καλλιεργήσιμος ιός ανιχνεύθηκε μόλις στο 6%.
Ένας ακόμη παράγοντας που φαίνεται να συνέβαλε στην απουσία μετάδοσης ήταν η ηλικία και το ανοσολογικό υπόβαθρο των υγιών εθελοντών. Οι συμμετέχοντες μέσης ηλικίας παρουσίαζαν ισχυρότερη διασταυρούμενη ανοσία, πιθανότατα λόγω προηγούμενων εμβολιασμών και παλαιότερων λοιμώξεων από στελέχη γρίπης.
Σύνθετη η μετάδοση
Ο Donald Milton, καθηγητής στο Τμήμα Παγκόσμιας, Περιβαλλοντικής και Επαγγελματικής Υγείας της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου του Maryland και ειδικός στη βιολογία της αερομεταφερόμενης μετάδοσης, επισημαίνει ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος εντοπίζεται σε κλειστούς χώρους με περιορισμένο αερισμό και στενή επαφή. Όπως τονίζει, η χρήση φορητών καθαριστών αέρα μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο, ενώ σε περιπτώσεις στενής επαφής με άτομα που βήχουν, η χρήση μάσκας υψηλής προστασίας, όπως η Ν95, παραμένει το αποτελεσματικότερο μέτρο.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν πως η γρίπη δεν μεταδίδεται εύκολα, αλλά ότι η μεταδοτικότητα εξαρτάται από έναν σύνθετο συνδυασμό παραγόντων, όπως η ένταση των συμπτωμάτων, η ποσότητα ιού που απελευθερώνεται στον αέρα, ο αερισμός του χώρου και το επίπεδο ανοσίας των εκτεθειμένων ατόμων.
Τελικά, η γρίπη δεν είναι τόσο «αόρατος δολοφόνος» όσο νομίζαμε, αλλά ούτε και κάτι που μπορούμε να αγνοούμε. Η επιστήμη δείχνει ότι το πότε, το πώς και το πού παίζουν τεράστιο ρόλο στο αν θα κολλήσουμε ή όχι. Ο καλός αερισμός, η απόσταση από όσους βήχουν σαν… σειρήνες ασθενοφόρου και λίγη κοινή λογική μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Και ναι, το πλύσιμο χεριών και η μάσκα όταν χρειάζεται παραμένουν old but gold. Με λίγα λόγια: δεν ζούμε σε καραντίνα, αλλά ούτε παίζουμε και τη ρώσικη ρουλέτα με τα μικρόβια. Stay safe, stay informed και άσε τη γρίπη να ψάχνει αλλού για θύματα.
Κεντρική φωτογραφία: www.freepik.com
Διάβασε επίσης: Κρυολόγημα ή γρίπη; Ο απόλυτος οδηγός για να καταλάβεις τη διαφορά μόνος σου
Για σχόλια, μηνύματα ή φωτογραφικό υλικό σχετικά με το Mad.gr, επισκεφτείτε μας στο Facebook, επικοινωνήστε μέσω Twitter ή ακολουθήστε μας στο Instagram.
Ακολουθήστε το Mad.gr στο Google News
Ακολουθήστε το Mad.gr στο MSN
