Πώς μετατρέπεται ένας συνηθισμένος νέος άνθρωπος σε βασανιστή; Πώς εκπαιδεύεται ώστε να ασκεί βία και να υπακούει σε εντολές που, λίγους μήνες νωρίτερα, ίσως θεωρούσε αδιανόητες;

Το CineDoc και η Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου παρουσιάζουν σε Ρέθυμνο, Αθήνα και Βόλο το ιστορικό ντοκιμαντέρ «Ο Γιος του Γείτονά σου» (Your Neighbour’s Son / Din nabos søn) των Δανών σκηνοθετών Γιόργκεν Φλιντ Πέντερσεν και Έρικ Στέφενσεν, μια από τις πρώτες κινηματογραφικές έρευνες πάνω στον μηχανισμό των βασανιστηρίων κατά τη διάρκεια της ελληνικής δικτατορίας.

Γυρισμένη λίγο μετά την πτώση της Χούντας, η ταινία επιστρέφει στα χρόνια 1967–1974 όχι για να καταγράψει μόνο τα εγκλήματα του καθεστώτος, αλλά για να διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο οργανώθηκε και διδάχθηκε η βία. Μέσα από μαρτυρίες ανθρώπων που βασανίστηκαν αλλά και πρώην μελών της ΕΑΤ-ΕΣΑ, εξετάζει τη διαδικασία με την οποία νεαροί κληρωτοί μετατρέπονταν σε βασανιστές.

Σχεδόν μισό αιώνα μετά την πρώτη προβολή της, η ταινία παραμένει ένα εξαιρετικά σημαντικό ιστορικό τεκμήριο γύρω από ένα ερώτημα που ξεπερνά την ελληνική περίπτωση: οι άνθρωποι που βασανίζουν γεννιούνται ή κατασκευάζονται;

Η ταινία θα προβληθεί σε Αθήνα (28/9), Βόλο (31/10) και Ρέθυμνο (20/9) σε συνδιοργάνωση με την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου, στο πλαίσιο του κύκλου προβολών ΣΙΝΕΜΑ ΞΑΝΑ που εντάσσεται στις δράσεις της, ενόψει των 39ων Ευρωπαϊκών Βραβείων Κινηματογράφου (Αθήνα, 2027).

Η Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου και το CineDoc Caravan σε συνεργασία με τον Σύλλογο Ιστορίας και Μνήμης Εθνικής Αντίστασης (ΣΙΜΕΑ), παρουσιάζει στον Βόλο το δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ «Ο Γιος του Γείτονα σου». Θα ακολουθήσει Q&A με τον σκηνοθέτη και συγγραφέα Ανδρέα Αποστολίδη.

Σχετικά με την ταινία

Στη διάρκεια της δικτατορίας, τα βασανιστήρια αποτέλεσαν συστηματικό μέσο καταστολής των αντιπάλων του καθεστώτος. Ένας από τους βασικούς μηχανισμούς τους ήταν το ΕΑΤ-ΕΣΑ, το Ειδικό Ανακριτικό Τμήμα της Ελληνικής Στρατιωτικής Αστυνομίας.

Ο Γιος του Γείτονά σου επιχειρεί κάτι ασυνήθιστο: στρέφει την κάμερα όχι μόνο στα θύματα, αλλά και στους θύτες. Ανάμεσά τους ο Μιχάλης Πέτρου, ο οποίος περιγράφει την εκπαίδευσή του και τη συμμετοχή του στον μηχανισμό της ΕΣΑ, καθώς και ο Σπύρος Μουστακλής, αξιωματικός και αντιστασιακός που υπέστη άγρια βασανιστήρια μετά τη σύλληψή του το 1973.

Συμμετοχή Ελλήνων συντελεστών: Στη σκηνοθετική ομάδα συμμετείχε ο Πάνος Σακελλαριάδης, ενώ επιστημονική σύμβουλος ήταν η καθηγήτρια ψυχολογίας Μίκα Χαρίτου-Φατούρου, η οποία έχει πραγματοποιήσει παγκοσμίως αναγνωρισμένη έρευνα για την ψυχολογία των βασανιστών.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΒΟΛΩΝ

Η ταινία είναι μέρος της θεματικής ενότητας με τίτλο Αυτούς, Τότε., την οποία επιμελείται ο Ευθύμης Φιλίππου, Σεναριογράφος – Συγγραφέας. «Εστιάζουμε και παρουσιάζουμε εικόνες, σκέψεις, παπούτσια, κινήσεις, χέρια, λόγια και τοπία μιας Ελλάδας που αναμφισβήτητα υπήρξε αλλά, επίσης αναμφισβήτητα, δεν υπάρχει πια. Μέσα από μια επιλογή ντοκιμαντέρ και ταινιών μυθοπλασίας, παραθέτουμε μια σειρά ηχητικών και οπτικών στοιχείων που χαρακτήρισαν και αποτύπωσαν μια εποχή που δεν θα ξαναέρθει – κι αυτό είναι εν μέρει καλό κι εν μέρει τραγικό. Αλλά έτσι είναι. Με παρελθοντολαγνεία και αηδία μαζί.»

ΡΕΘΥΜΝΟ

Σάββατο 20 Σεπτεμβρίου, 20.30 – Κέντρο Βυζαντινών Τεχνών
Σε συνεργασία με την Κινηματογραφική Λέσχη Ρεθύμνου και τον χώρο πολιτισμού «Σημείο».
Θα ακολουθήσει Q&A με τον Ανδρέα Αποστολίδη, σκηνοθέτη και συγγραφέα.
Αγορά εισιτηρίων στην είσοδο του χώρου την ημέρα της προβολής.

ΑΘΗΝΑ

Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου, 19.45 – Κινηματογράφος ΑΣΤΟΡ
Σε συνεργασία με τη Διεθνή Αμνηστία.
Θα ακολουθήσει Q&A με τον Ανδρέα Αποστολίδη, σκηνοθέτη και συγγραφέα και τη Νένη Πανουργιά, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Columbia, Ακαδημαϊκή Διευθύνουσα του Προγράμματος Δικαιοσύνης της Εκπαίδευσης.
Προπώληση στο https://www.more.com/gr-el/tickets/astor/ και στο ταμείο του κινηματογράφου.

ΒΟΛΟΣ

Σάββατο 31 Οκτωβρίου, 20.00 – Κινηματοθέατρο Αχίλλειον
Θα ακολουθήσει Q&A με τον Ανδρέα Αποστολίδη, σκηνοθέτη και συγγραφέα.
Προπώληση μέσω more.com και στο ταμείο την ημέρα της προβολής.

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΙΝΕΜΑ ΟΠΩΣ ΔΕΝ ΤΟ ΕΧΕΙΣ ΞΑΝΑΔΕΙ

Μερικές ταινίες τις ξέρουμε απ’ έξω. Άλλες περιμένουν ακόμα να ανακαλυφθούν. Η Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου προσκαλεί το κοινό να δει το ελληνικό σινεμά ξανά, μέσα από έναν κύκλο προβολών με πάνω από 50 ταινίες μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ, από τη δεκαετία του ’50 έως σήμερα, σε Αθήνα, Βέροια, Βόλο, Θεσσαλονίκη, Λάρισα, Πάτρα, Ρέθυμνο και Χανιά.

Το «ξανά» εδώ δεν σημαίνει επιστροφή στο παρελθόν ούτε νοσταλγία. Σημαίνει επανεξέταση: μια ταινία δεν είναι ποτέ ακριβώς η ίδια όταν την ξαναβλέπουμε, αλλάζει μαζί μ’ εμάς, με την εποχή, με όσα έχουμε πια ζήσει. Υπό το νέο αυτό πρίσμα, η Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου επανασυστήνει ταινίες γνωστές και παραγνωρισμένες.

Την επιμέλεια ανέλαβαν έξι πρόσωπα από διαφορετικούς χώρους του σινεμά, καθένα με τη δική του ματιά και αφετηρία. Οι προβολές οργανώνονται σε πέντε θεματικές ενότητες: Ο κριτικός κινηματογράφου και επικεφαλής προγράμματος του Φεστιβάλ Κινηματογράφου και Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, Γιώργος Κρασσακόπουλος, επιμελείται την ενότητα Αντί/Κατοπτρισμοί, ελληνικές και ευρωπαϊκές ταινίες σε ζεύγη. Η Πανεπιστημιακός της Επικοινωνίας και των ΜΜΕ (ΕΚΠΑ), Αφροδίτη Νικολαΐδου, παρουσιάζει την Αθήνα 1990s και 2000s: Η Πόλη Ανάμεσα, με ταινίες που καταγράφουν τη μεταμόρφωση της πόλης στα χρόνια της κρίσης. Ο παραγωγός της Tanweer Productions, Διονύσης Σαμιώτης, επιμελείται το Box Office, τις μεγαλύτερες εμπορικές επιτυχίες του ελληνικού σινεμά. Οι ηθοποιοί Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου και Εύα Σαμιώτη συνυπογράφουν το Πατρίς-Θρησκεία-Οικογένεια: Είμαστε Φτιαγμένοι από το Υλικό των Ονείρων, γύρω από την ελληνική ταυτότητα. Και ο συγγραφέας και σεναριογράφος Ευθύμης Φιλίππου παρουσιάζει τους Αυτούς, Τότε., με ρηξικέλευθες ταινίες πέντε δεκαετιών.

Έξι ματιές, πέντε ενότητες, 50+ ταινίες, πέντε διαφορετικοί τρόποι να δούμε ξανά και ξανά το ελληνικό σινεμά. Η πρωτοβουλία υλοποιείται με την ενίσχυση του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας – ΕΚΚΟΜΕΔ, στο πλαίσιο της διοργάνωσης της τελετής απονομής των 39ων Ευρωπαϊκών Βραβείων Κινηματογράφου, Αθήνα 2027.

Χορηγοί επικοινωνίας:

Mad.gr, Mad TV, Mad Radio 106,2