Η επιδείνωση της ποιότητας του αέρα αναδεικνύεται σε ένα από τα πιο σοβαρά ζητήματα δημόσιας υγείας διεθνώς, με τα νεότερα δεδομένα για το 2025 να σκιαγραφούν μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα. Η ετήσια έκθεση της ελβετικής πλατφόρμας IQAir καταγράφει τις συγκεντρώσεις ρύπων σε δεκάδες χώρες, επιβεβαιώνοντας ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση εξακολουθεί να κινείται σε επικίνδυνα επίπεδα σε μεγάλο μέρος του πλανήτη. Στην πρώτη θέση της παγκόσμιας κατάταξης βρίσκεται το Πακιστάν, το οποίο καταγράφει τις υψηλότερες συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων PM2.5, με τιμές που φτάνουν έως και 13 φορές πάνω από τα όρια που θέτει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Τα μικροσωματίδια αυτά συνδέονται με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία, καθώς σχετίζονται τόσο με αναπνευστικά προβλήματα όσο και με αυξημένο κίνδυνο νευροεκφυλιστικών ασθενειών.
Διάβασε επίσης: Οι υγιείς άνθρωποι έχουν αυτές τις 5 συνήθειες – Ώρα να τις ακολουθήσεις κι εσύ!
Η ανάλυση βασίστηκε σε στοιχεία από 9.446 πόλεις σε 143 χώρες και περιοχές. Μόλις 13 χώρες κατάφεραν να διατηρήσουν τα επίπεδα PM2.5 κάτω από το όριο των 5 μικρογραμμαρίων ανά κυβικό μέτρο που ορίζει ο ΠΟΥ, ενώ οι υπόλοιπες 130, μεταξύ των οποίων και οι Ηνωμένες Πολιτείες, δεν πληρούσαν τα κριτήρια. Στις επόμενες θέσεις της κατάταξης ακολουθούν το Μπαγκλαντές και το Τατζικιστάν, ενώ το Τσαντ, που είχε καταγράψει τις υψηλότερες τιμές το 2024, βρίσκεται πλέον στην τέταρτη θέση. Ωστόσο, η μεταβολή αυτή ενδέχεται να σχετίζεται με ελλείψεις στα διαθέσιμα δεδομένα και όχι απαραίτητα με ουσιαστική βελτίωση. Την πρώτη δεκάδα συμπληρώνουν η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, η Ινδία, το Κουβέιτ, η Ουγκάντα, η Αίγυπτος και το Ουζμπεκιστάν, επιβεβαιώνοντας ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί έντονο πρόβλημα σε μεγάλες περιοχές της Ασίας και της Αφρικής.
Την ίδια στιγμή, ορισμένες χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας, όπως το Λάος, η Καμπότζη και η Ινδονησία, παρουσίασαν αισθητή μείωση στα επίπεδα ρύπανσης, εξέλιξη που αποδίδεται σε κλιματικούς παράγοντες όπως το φαινόμενο Λα Νίνια. Στη Μογγολία, η μέση συγκέντρωση PM2.5 μειώθηκε κατά 31%, φτάνοντας τα 17,8 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο. Σε συνολικό επίπεδο, 75 χώρες κατέγραψαν βελτίωση σε σχέση με το 2024, ενώ 54 εμφάνισαν αύξηση των ρύπων. Σημαντικό ρόλο στην αξιοπιστία των στοιχείων έπαιξε και η διακοπή ενός διεθνούς προγράμματος παρακολούθησης από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το οποίο συγκέντρωνε δεδομένα μέσω πρεσβειών και προξενείων. Η απόφαση αυτή δημιούργησε κενά, οδηγώντας στον αποκλεισμό χωρών όπως το Μπουρούντι, το Τουρκμενιστάν και το Τόγκο από την έκθεση. Όπως επισημαίνει η κύρια συντάκτρια της έρευνας, Christi Chester Schroeder, «η απώλεια δεδομένων δημιούργησε την εικόνα σημαντικής μείωσης σε ορισμένες περιοχές, αλλά στην πραγματικότητα δεν υπάρχει σαφής εικόνα για το τι συμβαίνει».
Στην Ευρώπη, η Ελλάδα καταλαμβάνει την 67η θέση για το 2025, παρουσιάζοντας σημαντική βελτίωση σε σχέση με το 2024, όταν βρισκόταν στη 92η θέση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα στοιχεία για τις πόλεις. Η πόλη Λόνι στην Ινδία αναδεικνύεται ως η πιο μολυσμένη στον κόσμο για το 2025, με μέσο όρο PM2.5 στα 112,5 μικρογραμμάρια, ενώ ακολουθεί το Χοτάν στην περιοχή Σινγιάνγκ της Κίνας με 109,6 μικρογραμμάρια. Συνολικά, οι 25 πιο επιβαρυμένες πόλεις παγκοσμίως βρίσκονται αποκλειστικά σε Ινδία, Πακιστάν και Κίνα. Παράλληλα, μόλις το 14% των πόλεων σε παγκόσμιο επίπεδο πληρούσε τα πρότυπα του ΠΟΥ το 2025, ποσοστό μειωμένο σε σχέση με το 17% του προηγούμενου έτους. Οι εκτεταμένες δασικές πυρκαγιές, ιδιαίτερα στον Καναδά, συνέβαλαν στην επιδείνωση της κατάστασης, επηρεάζοντας την ποιότητα του αέρα ακόμη και σε περιοχές των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης.
Οι 10 πιο μολυσμένες χώρες στον κόσμο για το 2025 σύμφωνα με την έκθεση της IQAir
- Πακιστάν
- Μπαγκλαντές
- Τατζικιστάν
- Τσαντ
- Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό
- Ινδία
- Κουβέιτ
- Ουγκάντα
- Αίγυπτος
- Ουζμπεκιστάν
Τα στοιχεία της έκθεσης καταδεικνύουν ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση παραμένει μια παγκόσμια πρόκληση με σοβαρές επιπτώσεις για την υγεία και το περιβάλλον, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για συντονισμένες δράσεις και αποτελεσματικές πολιτικές σε διεθνές επίπεδο.
Διάβασε επίσης: Η Σουηδία γίνεται ο πρώτος «συνταγογραφούμενος» ταξιδιωτικός προορισμός
Για σχόλια, μηνύματα ή φωτογραφικό υλικό σχετικά με το Mad.gr, επισκεφτείτε μας στο Facebook, επικοινωνήστε μέσω Twitter ή ακολουθήστε μας στο Instagram.
