Μπορεί να ακούγεται σαν σενάριο ταινίας τρόμου, όμως είναι 100% αληθινό και αφορά την υγεία και την μάχη κατά του καρκίνου. Ένας μύκητας που στο παρελθόν συνδέθηκε με θανάτους αρχαιολόγων και θρύλους περί «κατάρας των Φαραώ», σήμερα ίσως αποτελεί το κλειδί για τη θεραπεία ενός από τους πιο σκληρούς αντιπάλους της ιατρικής: τη λευχαιμία. Ερευνητές από το University of Pennsylvania, με επικεφαλής την Shuru Gao, κατάφεραν να μετατρέψουν τον μύκητα Aspergillus flavus σε πηγή μιας σειράς ουσιών που παρουσιάζουν ισχυρή αντικαρκινική δράση — και μάλιστα στοχευμένα, χωρίς να επηρεάζουν άλλους τύπους κυττάρων.
Η ιστορία ξεκινά τον προηγούμενο αιώνα, όταν αρχαιολόγοι άνοιξαν τον τάφο του βασιλιά Tutankhamun στην Αίγυπτο και κάποιοι από αυτούς πέθαναν μέσα σε λίγες εβδομάδες. Παρόμοιο σκηνικό συνέβη και τη δεκαετία του 1970, όταν από τους δώδεκα επιστήμονες που μπήκαν στον τάφο του Casimir IV στην Πολωνία, οι δέκα πέθαναν μυστηριωδώς. Χρόνια μετά, ερευνητές εντόπισαν στον χώρο των ταφών ενεργά σπόρια του Aspergillus flavus, ενός μύκητα που μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις — ιδιαίτερα σε άτομα με αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα. Αυτός ακριβώς ο μύκητας, αντί να προκαλεί πια φόβο, ίσως γίνει όπλο κατά του καρκίνου.
Ασπεριγκιμικίνες: οι «χημικοί μαχητές» του μέλλοντος
Οι επιστήμονες απομόνωσαν από τον Aspergillus flavus τέσσερις νέες χημικές ενώσεις, τις οποίες ονόμασαν ασπεριγκιμικίνες. Αν και μέχρι τώρα οι ερευνητές είχαν ανακαλύψει χιλιάδες RiPPs (μια κατηγορία μικρών πεπτιδίων με θεραπευτικές ιδιότητες) σε βακτήρια, τα συγκεκριμένα είναι από τις λίγες που εντοπίστηκαν σε μύκητες. Οι ασπεριγκιμικίνες, ακόμη και χωρίς χημική τροποποίηση, έδειξαν να καταστρέφουν λευχαιμικά κύτταρα σε εργαστηριακές δοκιμές. Μάλιστα, όταν μία από αυτές εμπλουτίστηκε με ένα λιπίδιο που βρίσκεται στον βασιλικό πολτό, η απόδοσή της συγκρίθηκε με εκείνη γνωστών αντικαρκινικών φαρμάκων, όπως η cytarabine και η daunorubicin.
Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι οι ασπεριγκιμικίνες δεν φαίνεται να επηρεάζουν άλλα είδη καρκινικών κυττάρων — όπως του μαστού, του ήπατος ή των πνευμόνων. Η εξαιρετικά στοχευμένη τους δράση κάνει τους επιστήμονες να πιστεύουν ότι η νέα αυτή κατηγορία φαρμάκων θα έχει λιγότερες παρενέργειες και μεγαλύτερη ασφάλεια για τον ασθενή. Προσεχώς, οι ενώσεις αυτές θα δοκιμαστούν σε ζωικά μοντέλα, με απώτερο στόχο την εφαρμογή τους σε κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους.
Τελικά, η φύση κρύβει περισσότερα φάρμακα απ’ ό,τι φανταζόμασταν
«Οι μύκητες μάς έδωσαν την πενικιλίνη. Αυτά τα αποτελέσματα δείχνουν ότι υπάρχουν πολλά ακόμα φυσικά προϊόντα που μπορούν να αξιοποιηθούν φαρμακευτικά», δήλωσε η Shuru Gao, αναπληρώτρια καθηγήτρια Χημικής και Βιομοριακής Μηχανικής, η οποία ήταν και η ανώτερη συγγραφέας της μελέτης. Μελετώντας περισσότερα είδη μυκήτων και αναλύοντας τα γενετικά τους μονοπάτια, οι ερευνητές εντόπισαν δεκάδες υποψήφιες χημικές ενώσεις, υποδεικνύοντας ότι μόλις έχουμε αρχίσει να «ξύνουμε την επιφάνεια» των θεραπευτικών δυνατοτήτων που κρύβει ο μικροσκοπικός κόσμος των μυκήτων. Το φαρμακευτικό μέλλον μπορεί τελικά να έχει αρχαιολογικό παρελθόν — και έναν μύκητα που κάποτε φόβιζε, αλλά σήμερα υπόσχεται ελπίδα.
Κεντρική φωτογραφία: www.freepik.com
Διάβασε επίσης: Jessie J: Διαγνώστηκε με καρκίνο του μαστού και το αποκάλυψε μέσω Instagram
Για σχόλια, μηνύματα ή φωτογραφικό υλικό σχετικά με το Mad.gr, επισκεφτείτε μας στο Facebook, επικοινωνήστε μέσω Twitter ή ακολουθήστε μας στο Instagram.
