Η Ai-Da δεν είναι ένας απλός αλγόριθμος. Είναι η πρώτη ρομποτική καλλιτέχνιδα στον κόσμο με ανθρωπομορφικά χαρακτηριστικά, σχεδιασμένη όχι μόνο για να ζωγραφίζει και να γράφει ποίηση, αλλά για να προκαλεί σκέψη, αμφισβήτηση και διάλογο γύρω από τη σχέση της τέχνης με την τεχνητή νοημοσύνη. Δημιουργήθηκε το 2019 στην Οξφόρδη από τον επιμελητή τέχνης Aidan Meller και κατασκευάστηκε στη Βρετανία από την εταιρεία Engineered Arts.
Ο τρόπος με τον οποίο δημιουργεί η Ai-Da μοιάζει περισσότερο με τελετουργία παρά με υπολογιστική πράξη: χρησιμοποιεί κάμερες ενσωματωμένες στα «μάτια» της για να αποτυπώσει εικόνες, οι οποίες μεταφράζονται μέσω εξελιγμένων αλγορίθμων σε συντεταγμένες, καθοδηγώντας έτσι το ρομποτικό της χέρι να ζωγραφίσει. Όμως η ίδια δεν περιορίζεται στην αναπαραγωγή. Σύμφωνα με τον Aidan Meller, η Ai-Da «εισχωρεί στα πιο μεγάλα ερωτήματα και ανησυχίες της εποχής μας».
Διάβασε επίσης: Η SZA μιλά για ρατσιστικές πρακτικές και περιβαλλοντική αδικία πίσω από την Τεχνητή Νοημοσύνη
Τρελαίνει το σφυρί η Ai-Da
Η Ai-Da έχει παρουσιάσει έργα της σε μουσεία και διεθνείς πλατφόρμες, όπως το Design Museum στο Λονδίνο, η Μπιενάλε της Βενετίας, η Oxford Union, η Βουλή των Λόρδων και, πρόσφατα, η Παγκόσμια Πρωτοβουλία «AI for Good» των Ηνωμένων Εθνών στη Γενεύη. Μεταξύ των πιο γνωστών έργων της περιλαμβάνεται ένα τρίπτυχο με θέμα τον μαθηματικό Alan Turing, το οποίο πουλήθηκε σε δημοπρασία το 2024 για πάνω από ένα εκατομμύριο λίρες, καθώς και ένα πορτρέτο του Βασιλιά Καρόλου Γ΄, για το οποίο δόθηκε άδεια από το ίδιο το Παλάτι του Μπάκιγχαμ.
Φιλοσοφικές και καλλιτεχνικές αναφορές
Το έργο της Ai-Da είναι κάτι περισσότερο από μια τεχνολογική επίδειξη. Ενσωματώνει φιλοσοφικές και καλλιτεχνικές αναφορές, όπως η σκέψη της Donna Haraway για το κυβερνο-υβρίδιο και το κίνημα του Dada, επιχειρώντας να χαρτογραφήσει έναν κόσμο όπου η ανθρώπινη αυτονομία συρρικνώνεται και μεταβιβάζεται στις αποφάσεις των αλγορίθμων. Όπως σημειώνει ο Aidan Meller, «δεν είναι τόσο το πόσο ανθρώπινη είναι η Ai-Da, όσο το πόσο ρομποτικοί είμαστε εμείς».
Ο ρόλος του ανθρώπου στη δημιουργία
Η συζήτηση για το αν η Ai-Da παράγει «πραγματική» τέχνη έχει ανοίξει ευρύτερα ζητήματα για τον ρόλο του ανθρώπου στη δημιουργία. Η ίδια πληροί τα κριτήρια της δημιουργικότητας που έθεσε η καθηγήτρια Margaret Boden: το έργο της είναι καινούριο, εκπλήσσει και φέρει πολιτισμική αξία. Αν κάποτε η τέχνη θεωρούταν θεϊκή έμπνευση, στη συνέχεια ανθρώπινη υπόθεση, σήμερα φαίνεται πως εισερχόμαστε σε μια μετα-ανθρωπιστική εποχή, όπου η έμπνευση είναι αποτέλεσμα συνεργασίας ανθρώπου και μηχανής.
Ο Aidan Meller εξηγεί ότι η επιλογή θεμάτων από την Ai-Da γίνεται συχνά μέσω διαλόγου μαζί της. «Είναι συνδεδεμένη στο διαδίκτυο, έχει πρόσβαση σε τεράστιο όγκο δεδομένων και μπορεί να μιλήσει εκτενώς για διάφορα πρόσωπα. Την ρωτάμε απλώς και, κατά κάποιον τρόπο ανησυχητικό, απαντά», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Τι θα γινόταν αν
Η Ai-Da δεν επιχειρεί να αντικαταστήσει τους ανθρώπινους δημιουργούς, αλλά να λειτουργήσει ως καθρέφτης και ως πρόκληση. Στον πυρήνα της δεν βρίσκεται μόνο η τεχνολογική πρόοδος, αλλά και η ανάγκη για επαναπροσδιορισμό του τι σημαίνει δημιουργία, καλλιτέχνης, ακόμα και ανθρώπινη ταυτότητα. Είναι ένα «τι θα γινόταν αν», ένα ερώτημα ανοιχτό, που μας καλεί να σκεφτούμε: ποιο είναι το μέλλον που επιθυμούμε και ποιο είναι εκείνο που πρέπει να αποφύγουμε;
Κεντρική φωτογραφία: Ai-Da Robot Studios
Διάβασε επίσης: Ντουμπάι: Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει στην κουζίνα – Ο Aiman ο πρώτος AI σεφ στον κόσμο
Για σχόλια, μηνύματα ή φωτογραφικό υλικό σχετικά με το Mad.gr, επισκεφτείτε μας στο Facebook, επικοινωνήστε μέσω Twitter ή ακολουθήστε μας στο Instagram.
