Είναι αληθινή η συμπερίληψη στις πασαρέλες ή απλώς ένα έξυπνο trick των μεγάλων brands;

Για δεκαετίες ολόκληρες, η βιομηχανία της μόδας και του modelling υπήρξε διαβόητη για τα εξαιρετικά σκληρά, αμείλικτα κριτήρια και τα εντελώς μη ρεαλιστικά πρότυπα ομορφιάς που επέβαλε στο παγκόσμιο κοινό. Η συντριπτική πλειοψηφία των μοντέλων που πρωταγωνιστούσαν στις πασαρέλες και στα εξώφυλλα των περιοδικών έπρεπε να υπηρετεί πιστά ένα πολύ συγκεκριμένο και στενό ιδανικό: να είναι υπερβολικά αδύνατες, ψηλές και να διαθέτουν αμιγώς ευρωκεντρικά χαρακτηριστικά προσώπου. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, έχει εκδηλωθεί ένα ισχυρό κοινωνικό ρεύμα που ασκεί έντονη κριτική σε αυτή την έλλειψη πολυμορφίας, πιέζοντας αφόρητα τους μεγάλους οίκους για ουσιαστική συμπερίληψη και εκπροσώπηση κάθε ανθρώπινου σώματος.

Όταν αναφερόμαστε στη συμπερίληψη (inclusivity), δεν εννοούμε απλώς την ευκαιριακή παρουσία διαφορετικών εθνικοτήτων, αλλά την πλήρη αποδοχή και ενσωμάτωση διαφορετικών σωματότυπων, χρωμάτων δέρματος, φυλών, ηλικιών, ταυτοτήτων φύλου και αναπηριών. Η πραγματική συμπερίληψη ξεπερνά την εξωτερική εμφάνιση και δημιουργεί έναν χώρο στον οποίο κάθε άνθρωπος αισθάνεται ότι εκπροσωπείται αξιοπρεπώς, είτε πρόκειται για τα μεγέθη των ρούχων στα καταστήματα είτε για την προβολή φυσικών σημαδιών, όπως οι ραγάδες, χωρίς την υπερβολική χρήση retouching και airbrushing. Παράλληλα, η συμπερίληψη οφείλει να εκτείνεται μέχρι τα κέντρα λήψης αποφάσεων, τοποθετώντας γυναίκες και εκπροσώπους μειονοτήτων σε ηγετικές θέσεις εξουσίας.

Διάβασε επίσης: Η τεχνητή νοημοσύνη ανατρέπει τους κανόνες στη φωτογραφία μόδας – Τέλος εποχής για ό,τι ξέραμε

Παρά τις ηχηρές διακηρύξεις και τις καμπάνιες στα social media, η πραγματικότητα πίσω από τα παρασκήνια της βιομηχανίας αποδεικνύεται πολύ πιο περίπλοκη και συχνά απογοητευτική. Πολλές από τις αλλαγές που παρατηρούμε παραμένουν επιφανειακές, λειτουργώντας περισσότερο ως ένα έξυπνο marketing tool για την αύξηση των κερδών παρά ως μια ειλικρινής πρόθεση κοινωνικής μεταρρύθμισης. Αν θέλεις να μάθεις τι συμβαίνει πραγματικά στις εβδομάδες μόδας, ποια είναι τα σοκαριστικά ποσοστά εκπροσώπησης των ατόμων με αναπηρία, αλλά και πώς η παγίδα του tokenism σαμποτάρει την αληθινή πρόοδο, συνέχισε να διαβάζει.

Η επιφανειακή εκπροσώπηση και η υποχώρηση των plus-size μοντέλων

Παρά τη φαινομενική προσπάθεια για μεγαλύτερη ποικιλομορφία, η εκπροσώπηση των διαφορετικών σωμάτων παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη και συχνά διαστρεβλωμένη. Τα μοντέλα διαφορετικών εθνικοτήτων που επιλέγονται συνεχίζουν να διατηρούν ευρωκεντρικά χαρακτηριστικά, ενώ τα λεγόμενα plus-size μοντέλα οφείλουν να υπακούν σε ένα πολύ συγκεκριμένο μοτίβο: ψηλές γυναίκες με σώμα «κλεψύδρα» και εντελώς επίπεδη κοιλιά, αγνοώντας την πραγματική ποικιλία των γυναικείων σωμάτων. Μάλιστα, τα στοιχεία δείχνουν ότι η παρουσία των plus-size μοντέλων στην Εβδομάδα Μόδας του Παρισιού για τη σεζόν SS23 σημείωσε αισθητή μείωση σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά. Αυτή η πισωπατώνηση αποδεικνύει ότι η βιομηχανία αντιμετωπίζει συχνά τη σωματική ποικιλομορφία ως μια προσωρινή τάση που μπορεί να αποσυναρμολογηθεί μόλις σβήσουν τα φώτα της δημοσιότητας.

Η λευκή ανδροκρατία στις ηγετικές θέσεις και ο αποκλεισμός των ΑμεΑ

Η πραγματική αλλαγή σε μια βιομηχανία δεν κρίνεται μόνο από το ποια μοντέλα περπατούν στην πασαρέλα, αλλά από το ποιοι άνθρωποι κάθονται στα συμβούλια διοίκησης. Σύμφωνα με την έκθεση 2023 Diversity in Fashion του British Fashion Council, οι γυναίκες κατέχουν μόλις το 38% των ηγετικών ρόλων στις μεγάλες εταιρείες μόδας του Ηνωμένου Βασιλείου, ενώ μόλις το 11% των εκτελεστικών μελών προέρχεται από εθνοτικές μειονότητες. Ακόμα πιο τραγική είναι η εικόνα στον τομέα της αναπηρίας, καθώς το British Fashion Council διαπίστωσε ότι μόλις το 1% των μοντέλων είναι άτομα με αναπηρία, παρά το γεγονός ότι τα άτομα αυτά αποτελούν το 15% του παγκόσμιου πληθυσμού. Αυτή η τεράστια απόκλιση φανερώνει τον συστηματικό αποκλεισμό μιας τεράστιας ομάδας ανθρώπων από τον δημόσιο χώρο της μόδας.

Η παγίδα του tokenism και η ανάγκη για ουσιαστική αλλαγή

Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στον δρόμο για μια δίκαιη βιομηχανία είναι το φαινόμενο του tokenism, δηλαδή η πρακτική κατά την οποία μια εταιρεία προσλαμβάνει έναν ελάχιστο αριθμό μοντέλων από μειονότητες απλώς για να δείξει ένα προοδευτικό προφίλ προς τα έξω. Αυτή η τακτική μετατρέπει τη συμπερίληψη σε μια τυποποιημένη άσκηση εντυπωσιασμού, οδηγώντας συχνά στη φετιχοποίηση και αντικειμενοποίηση των μαύρων και ασιατών γυναικών. Για να υπάρξει αληθινή πρόοδος, η συμπερίληψη πρέπει να διατρέχει ολόκληρη την αλυσίδα της βιομηχανίας, από τους σχεδιαστές και τους φωτογράφους μέχρι τα ανώτατα διοικητικά στελέχη. Χωρίς πολυμορφία στην ηγεσία, οι εταιρείες θα συνεχίσουν να στερούνται ουσιαστικής κατανόησης, αφήνοντας τα μοντέλα απροστατευτά και υποστηρίζοντας επιφανειακές λύσεις.

Διάβασε επίσης:

• Ο οίκος Schiaparelli βρήκε το αντίδοτο στη μοναξιά και κοστίζει 9.700 ευρώ
• Η εμφάνιση του Justin Timberlake στο Academy Museum Gala που έκλεψε την παράσταση