Τέχνες 14.01.2026

Διπλό έργο του Rubens ανώνυμος πίνακας που αγοράστηκε τυχαία

Έργο που αποκτήθηκε σε διαδικτυακή δημοπρασία έναντι ποσού μικρότερου των 100.000 ευρώ στον κορυφαίο ζωγράφο και απεικονίζει δύο διαδοχικά ζωγραφισμένες μορφές
Ιωάννα Ανδριοπούλου

Ένας πίνακας που εμφανιζόταν ως ανώνυμη μελέτη της φλαμανδικής σχολής αποδείχθηκε ότι είναι έργο του Peter Paul Rubens, αποκαλύπτοντας μάλιστα όχι μία αλλά δύο διαφορετικές μορφές. Η ανακάλυψη ανήκει στον Βέλγο έμπορο έργων τέχνης Klaas Muller, ο οποίος πριν από τρία χρόνια απέκτησε το έργο σε διαδικτυακή δημοπρασία έναντι ποσού μικρότερου των 100.000 ευρώ, βασιζόμενος αποκλειστικά στη διαίσθησή του. Ο πίνακας απεικονίζει έναν φαλακρό ηλικιωμένο άνδρα με πυκνή γενειάδα και έντονο βλέμμα. Ωστόσο, κάτω από τη γενειάδα αποκαλύφθηκε μια δεύτερη εικόνα, αυτή μιας νεαρής γυναίκας με μακριά μαλλιά και στεφάνι. Το έργο λειτουργεί σχεδόν σαν οπτική ψευδαίσθηση, θυμίζοντας το γνωστό δίλημμα πάπιας και κουνελιού, μόνο που εδώ πρόκειται για δύο διαδοχικά ζωγραφισμένες μορφές.

Διάβασε επίσης: Η κιθάρα του Kurt Cobain και τα τύμπανα του Ringo Starr στο σφυρί

Η διαίσθηση αποκάλυψε την πατρότητα του έργου

Ο Klaas Muller, πρώην γκαλερίστας με έδρα τις Βρυξέλλες, εξηγεί ότι το έργο είχε παρουσιαστεί από έναν μικρό οίκο δημοπρασιών στη βόρεια Ευρώπη ως αχρονολόγητη μελέτη σε χαρτί από ανώνυμο καλλιτέχνη. Ο ίδιος επέλεξε να μην κατονομάσει τον οίκο. «Δεν ήμουν βέβαιος ότι πρόκειται για Rubens, απλώς έμοιαζε έντονα με Rubens. Ήταν ένα ρίσκο», ανέφερε. Ο Klaas Muller δηλώνει φανατικός θαυμαστής του Peter Paul Rubens, γεννημένου το 1577, τον οποίο μελετά συστηματικά εδώ και χρόνια. «Έχω μια ολόκληρη βιβλιοθήκη στο σπίτι αφιερωμένη σε εκείνον και τη μελετώ σχεδόν κάθε βράδυ. Είναι κάτι σαν εθισμός», είπε. Η βεβαιότητα άρχισε να ενισχύεται όταν ο πίνακας παραδόθηκε στο σπίτι του. Παρότι ήταν ιδιαίτερα βρώμικος, το βερνίκι είχε προστατεύσει τη ζωγραφική επιφάνεια. «Μπορούσα να διακρίνω αμέσως ότι πρόκειται για εξαιρετικά υψηλής ποιότητας έργο», σημείωσε. Η καθοριστική στιγμή ήρθε το 2024, όταν το έργο μελετήθηκε επί μήνες από τον ιστορικό τέχνης Ben van Beneden, πρώην διευθυντή του Rubenshuis στην Αμβέρσα.

Επαναλαμβανόμενη μορφή

Η μορφή του ηλικιωμένου άνδρα δεν είναι άγνωστη στο έργο του Rubens. Εμφανίζεται σε αρκετούς από τους πιο γνωστούς πίνακές του. Στην «Ανύψωση του Σταυρού» στον καθεδρικό ναό της Αμβέρσας απεικονίζεται ως ο Άγιος Αμάνδος. Στην «Προσκύνηση των Μάγων» που βρίσκεται στο Μουσείο Prado της Μαδρίτης εμφανίζεται ως ο βασιλιάς Μελχιόρ, ενώ στον πίνακα «Ο Φόρος του Καίσαρα» στο Μουσείο Legion of Honour στο Σαν Φρανσίσκο απεικονίζεται ως Φαρισαίος πίσω από τον Ιησού. Σύμφωνα με τη βελγική εφημερίδα De Standaard, η οποία αποκάλυψε πρώτη την είδηση, η συγκεκριμένη μορφή είναι σχεδόν πανταχού παρούσα στο έργο του καλλιτέχνη. Ο Rubens, επηρεασμένος από τους Ιταλούς ζωγράφους, συνήθιζε να δημιουργεί μελέτες φυσιογνωμιών που αξιοποιούσε αργότερα σε μεγαλύτερες συνθέσεις. Είναι γνωστό ότι είχε δημιουργήσει ένα πρωτότυπο πρότυπο της κεφαλής του ηλικιωμένου άνδρα, το οποίο θεωρείται χαμένο.

Η γυναικεία μορφή, ωστόσο, ζωγραφίστηκε πρώτη. Σύμφωνα με τον Klaas Muller, ο Rubens πιθανότατα επαναχρησιμοποίησε το χαρτί μιας παλαιότερης μελέτης και ζωγράφισε από πάνω, χωρίς πρόθεση να δημιουργήσει οπτική ψευδαίσθηση. Το έργο παραμένει σήμερα στο σπίτι του συλλέκτη και πρόκειται να παρουσιαστεί στο Brafa Art Fair στις Βρυξέλλες στις 25 Ιανουαρίου. Ο Klaas Muller εκφράζει την επιθυμία του να το δει να εκτίθεται σε μουσείο με μακροχρόνιο δανεισμό, τονίζοντας ότι ακόμη και ως μελέτη, το έργο αξίζει να το απολαύσει το ευρή κοινό.

Διάβασε επίσης: Superman που είχε κλαπεί από τον Nicolas Cage πουλήθηκε για 15 εκατ.

Δες κι αυτό…

Για σχόλια, μηνύματα ή φωτογραφικό υλικό σχετικά με το Mad.gr, επισκεφτείτε μας στο Facebook, επικοινωνήστε μέσω Twitter ή ακολουθήστε μας στο Instagram.

Μοιράσου αυτό το άρθρο