Η παρακολούθηση της «Διαρκούς Πρόβας» με τίτλο «ΚΑΠΟΥΤ / Πόλεμος, ένα Vaudeville» στο ισόγειο του θεάτρου Δίπυλον από την Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου δεν ήταν απλώς μια παράσταση, για την ακρίβεια δεν ήταν καν παράσταση, ήταν μια εμπειρία. Δεν ήταν απλώς η παρακολούθηση μιας πρόβας, ήταν μια καταβύθιση στα μύχια του θεάτρου, εκεί όπου η δημιουργία αποκαλύπτει τα πιο εσωτερικά και ευάλωτα στρώματά της. Ήταν η είσοδος σε μια ζωντανή διαδικασία, σε μια σπάνια θεατρική στιγμή όπου η δημιουργία αποκαλύπτεται χωρίς καμία άμυνα, χωρίς καμία ψευδαίσθηση, σχεδόν με την ωμή της αλήθεια. Ο θεατής αποχωρεί από τον χώρο έχοντας αποκομίσει όχι μόνο τις εικόνες και τους ήχους ενός ensemble σε συνεχή εγρήγορση αλλά και την αίσθηση μιας θεατρικής πράξης που αποδεικνύει πως όταν το θέατρο απελευθερώνεται από τις συμβάσεις του μπορεί να μετατραπεί σε μια βαθιά ανθρώπινη και ουσιαστικά ανατρεπτική εμπειρία.
Η Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου μεταφέρθηκε φέτος στο θεάτρο Δίπυλον, όπου το ισόγειο λειτουργεί ως διαρκές εργαστήριο, ένας τόπος όπου το θέατρο γεννιέται μπροστά στα μάτια του κοινού. Το εγχείρημα των Ακύλλα Καραζήση και Νεφέλης Μαϊστράλη βάζει τον θεατή στην καρδιά της παράστασης, στην πρόβα, αποκαλύπτοντας ό,τι συνήθως μένει αθέατο στο κοινό. Και το κάνει με σεβασμό, με ωριμότητα, αλλά κυρίως με τόλμη.
Ο χώρος είναι λιτός, με τους θεατές να κάθονται γύρω από τρία μεγάλα τραπέζια όπου το 16μελές ensemble έχει απλωμένα σημειωματάρια, τα κόκκινα βιβλία του «Καπούτ» του Curzio Malaparte λιωμένα από το διάβασμα, λάμπες, αποσπάσματα υπό επεξεργασία. Δεν υπάρχουν κοστούμια και μακιγιάζ, περίτεχνα σκηνικά και πολύπλοκοι φωτισμοί, ούτε φυσικά αποστάσεις μεταξύ του ηθοποιού και του θεατή. Οι ηθοποιοί πότε σκύβουν πάνω από το κείμενο και πότε, υπό την καθοδήγηση του Ακύλλα Καραζήση, σηκώνονται για να δουλέψουν την κίνησή τους. Η πρόβα εξελίσσεται αδιάκοπα καθώς νέοι θεατές εισέρχονται στον χώρο. Ο θεατής μπορεί να κάτσει από 4 λεπτά έως 4 ώρες, να βγει και να ξαναμπεί όποτε θέλει. Όμως κανείς δεν αφήνει τη θέση του. Πώς θα μπορούσε άλλωστε. Είναι εντυπωσιακό πως, παρά την ελευθερία, κανείς δεν φεύγει. Το κοινό παραμένει καθηλωμένο, σαν να παρακολουθεί παράσταση και όχι πρόβα. Γιατί αυτό που συμβαίνει είναι ένα ζωντανό έργο που παίρνει σάρκα και οστά ακριβώς δίπλα σου, αναπνέει, κινείται, μετασχηματίζεται μπροστά σου και εσύ, που είσαι μέρος του, θέλεις να είσαι εκεί να το δεις να γιγαντώνεται.
Το δραματουργικό υλικό αντλείται από το «Καπούτ», το εξπρεσιονιστικό και σκοτεινό χρονικό του Malaparte για την κατάρρευση της Ευρώπης στον Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι ηθοποιοί διαβάζουν αποσπάσματα που μιλούν για την απανθρωποποίηση, τη φρίκη, την παρακμή της υψηλής κοινωνίας και της καλλιτεχνικής κοινότητας. Τι γίνεται όταν δεν έχεις άλλους Εβραίους να κρεμάσεις; Πόσο αραγε θα κοστίζει το δέρμα των Γερμανών μετά τον πόλεμο; Ποιανού το δέρμα είναι καλύτερο για να φτιάχνονται πολυθρόνες; Οι σκληρές εικόνες, που εδώ δεν παρατίθενται ως ωμό σοκ αλλά ως αναγκαία υπενθύμιση της ιστορικής μνήμης, έρχονται σε αντιπαράθεση με την ελαφράδα του είδους του vaudeville, δημιουργώντας μια σύνθεση που καθηλώνει. Το υλικό του βιβλίου βρίσκεται σε ανοιχτό διάλογο με τους ηθοποιούς, με τις μνήμες τους, τους προβληματισμούς τους, τα βιώματά τους. Ακούς αναφορές στο «Βλέμμα του Οδυσσέα» ή στη «Λεπτή Κόκκινη Γραμμή», ακόμη και ένα αφοπλιστικό στιγμιότυπο από επίσκεψη στην Αετοφωλιά του Χίτλερ, που σήμερα αποτελεί τουριστική ατραξιόν και κάπως έτσι συλλογιέσαι τη φρίκη.
Η ενέργεια του ensemble είναι από τα πιο δυνατά στοιχεία του εγχειρήματος. Τραγουδούν, χορεύουν, παίζουν μουσική, ζωγραφίζουν, μεταπηδούν από ρόλο σε ρόλο με μια σπάνια ελευθερία που γεννά συγκίνηση. Απαλλαγμένοι από το βάρος μιας κάποιας πρεμιέρας, απελευθερώνονται, δημιουργούν μέσα σε ένα πλαίσιο συλλογικότητας, μετατρέποντας τη διαδικασία της πρόβας σε ένα αυτόνομο θεατρικό γεγονός.
Το αποτέλεσμα δεν είναι μια παράσταση, ούτε όμως μια απλή πρόβα. Είναι μια συνθήκη θεάτρου που αποδεικνύει ότι η δημιουργία μπορεί να είναι εξίσου συναρπαστική όσο και το τελικό έργο. Βγαίνοντας από το θεάτρο Δίπυλον αισθάνεσαι ότι παρακολούθησες κάτι σπάνιο, ίσως ανεπανάληπτο. Ένα συμβάν που συγκλονίζει χωρίς να το επιδιώκει, γιατί βασίζεται στη ζωντανή επαφή, στη στιγμή, στον άνθρωπο.
Το «ΚΑΠΟΥΤ / Πόλεμος, ένα Vaudeville» είναι μια από τις πιο ουσιαστικές και βαθιά καλλιτεχνικές εμπειρίες της χρονιάς. Μια υπενθύμιση του τι μπορεί να συμβεί όταν το θέατρο εμπιστεύεται την αλήθεια της διαδικασίας και όχι την τελειότητα της φόρμας. Μια πράξη γενναιότητας, τόσο από τους δημιουργούς όσο και από τους θεατές που αποφασίζουν να παραδοθούν σε αυτήν.
ΚΑΠΟΥΤ / Πόλεμος, ένα Vaudeville
Υπεύθυνοι: Ακύλλας Καραζήσης – Νεφέλη Μαϊστράλη
Πειραματική Σκηνή – Θέατρο Δίπυλον
Καλογήρου Σαμουήλ 2 & Διπύλου
Κεραμικός
Κάθε Τετάρτη και Πέμπτη
18:00 έως 22:00
Για σχόλια, μηνύματα ή φωτογραφικό υλικό σχετικά με το Mad.gr, επισκεφτείτε μας στο Facebook, επικοινωνήστε μέσω Twitter ή ακολουθήστε μας στο Instagram.
