Πανελλήνιες 2026: Οι απαντήσεις σε Αρχαία Ελληνικά, Μαθηματικά και Βιολογία

Οι Πανελλήνιες 2026 βρίσκονται και φέτος στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος χιλιάδων υποψηφίων και οικογενειών σε όλη τη χώρα καθώς αποτελούν κάθε χρόνο ένα από τα σημαντικότερα ορόσημα για χιλιάδες μαθητές, καθώς καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την πορεία τους προς την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Σήμερα, οι μαθητές έγραψαν για τα μαθήματα των Αρχαίων Ελληνικών, της Βιολογίας και των Μαθηματικών.

Σύμφωνα με τον Εκπαιδευτικό Όμιλο «Αξία», η ομάδα των έμπειρων καθηγητών έχει ήδη δώσει τα θέματα των μαθημάτων, καθώς και τις απαντήσεις, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη και άμεση αποτίμηση της σημερινής εξέτασης, με στόχο την έγκυρη ενημέρωση μαθητών και γονέων.

Πανελλήνιες 2026: Τα θέματα και οι απαντήσεις στα θέματα Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας

Οι απαντήσεις στα Αρχαία Ελληνικά

Απαντήσεις στο διδαγμένο κείμενο

Α1α) 1 Σ, 2 Λ

Α1β) i)ἐν τοῖς συναλλάγμασι , ἐν τοῖς δεινοῖς ,περὶ τὰς ἐπιθυμίας , περὶ τὰς ὀργάς .

ii) τὰς ἐνεργείας

B1)
▪ τρόπος: εθισμός , καλά έργα/κακά έργα
▪ Έννοια της γένεσης και της φθοράς (σχόλιο φιλοσ. Λόγου σελ.147)
▪ Αναλογικός συλλογισμός- εμπειρικά παραδείγματα
▪ Τέχνη (σχόλ. Φακέλου υλικού σελ.124)
▪ Ο ρόλος του δασκάλου: σχολιασμός «Εἰ γὰρ μὴ οὕτως εἶχεν, οὐδὲν ἂν ἔδει τοῦ διδάξοντος, ἀλλὰ πάντες ἂν ἐγίνοντο ἀγαθοὶ ἢ κακοί.»

Β2) Αριστοτέλης:
▪ οι άνθρωποι γίνονται δίκαιοι ή άδικοι ανάλογα με τον τρόπο που δρουν στις συναλλαγές τους (σχόλιο φακ. Υλικού σελ 124 «νόμος και συναλλάγμασι»

Παράλληλο:

▪ οι άνθρωποι γίνονται δίκαιοι μέσα από την «επιείκειά» τους, προς τον άλλον: ενσυναίσθηση, φιλαλληλία, κοινωνική αλληλεγγύη.
▪ η δικαιοσύνη εφαρμόζεται/εκφράζεται μέσα από τη συμπεριφορά μας στον άλλον, στον συνάνθρωπο.
▪ άρα η αρετή της δικαιοσύνης είναι πράξη και έχει κοινωνικό και πολιτικό χαρακτήρα. Κατόπιν συντίθενται τα δύο κείμενα.

Β3)
1. ΛΑΘΟΣ
2. ΛΑΘΟΣ
3. ΣΩΣΤΟ
4. ΣΩΣΤΟ
5. ΛΑΘΟΣ

Β4)
Γινόμενον, νομοθέται, ἔδει , σώφρονες, ἀναστρέφεσθαι

Απαντήσεις στο αδίδακτο κείμενο

Γ1)

Επομένως, ποιός εφόσον έτσι έχουν τα πράγματα, θα τολμούσε να προβεί σε τέτοια ενέργεια; Νομίζω μάλιστα ότι είναι αδιανόητο εσείς, που η πόλη σάς έχει διαχρονικά διορίσει με την ευθύνη να επιβλέπετε τις ιερές ελιές, ούτε να μου έχετε επιβάλει ποτέ έως τώρα πρόστιμο με την κατηγορία της παράνομης εργασίας, ούτε να με έχετε παραπέμψει στο δικαστήριο γιατί ξερίζωσα κάποιες, και αυτός, που ούτε καλλιεργεί κάπου κοντά ούτε είχε οριστεί υπεύθυνος, ούτε είναι σε ηλικία ώστε να γνωρίζει για τέτοια ζητήματα, υπέβαλε γραπτή κατηγορία ότι ξερίζωσα από το χώμα την ιερή ελιά.

Γ2)

▪ δεν υπάρχει ούτε ένα δένδρο(δένδρον μὲν οὐδὲ ἕν ἐστι)
▪ υπάρχει ένας περίβολος ελιάς (μιᾶς δὲ ἐλάας σηκός)
▪ γύρω υπάρχει κυκλικός δρόμος (κυκλόθεν δὲ ὁδὸς περιέχει)
▪ κατοικούν γείτονες γύρω γύρω (ἀμφοτέρωθεν δὲ γείτονες περιοικοῦσιν)
▪ είναι σε σημείο αφύλακτο και ορατό από παντού (ἄερκτον δὲ καὶ πανταχόθεν κάτοπτόν ἐστιν)
Γ3α) τοῦτον δ᾽ ὃς οὔτε γεωργῶν ἐγγὺς τυγχάνει οὔτ᾽ ἐπιμελητὴς ᾑρημένος τούτους δ’ οἵ οὔτε γεωργοῦντες ἐγγὺς τυγχάνουσι οὔτ᾽ ἐπιμεληταί ᾑρημένοι

Γ3β)

διαβλήθητι, ἀφανιεῖν, φαίη, περιῴκουν

Γ4α)

οὔσης: επιρρηματική χρονική μετοχή, γενική απόλυτη, δηλώνει το σύγχρονο, με υποκείμενο το δημοκρατίας
ἀδΙκεῖν: τελικό απαρέμφατο, υποκείμενο στο απρόσωπο ρήμα ἐξήν, ετεροπροσωπία.
ἐμαυτῷ: δοτική αντικειμενική στο κακονούστατος
ἐλαῶν: αντικείμενο στο ἐπιμέλεσθαι
ὡς ἀφανίσαντα: επιρρηματική αιτιολογική μετοχή, υποκειμενικής αιτιολογίας ,συνημμένη στο αντικείμενο του απαρεμφάτου με.
ἐπΙμελητὴς: κατηγορούμενο στο υποκείμενο της μετοχής ᾑρημένος, ὃς

Γ4β)

υπόθεση: εἰ μὴ πάντων ἀνθρώπων ἐμαυτῷ κακονούστατος ἦ.
απόδοση : Πῶς δ᾽ ἄν ὑμῶν οὕτως ἐπιμελομένων ἐκ τούτου τὴν μοριὰν ἀφανίζειν ἐπεχείρησα τοῦ χωρίου.
Ο υποθετικός λόγος δηλώνει το μη πραγματΙκό

Για να δηλωθεί το προσδοκώμενο:

Υπόθεση: ἐάν μὴ πάντων ἀνθρώπων ἐμαυτῷ κακονούστατος ὦ.
Απόδοση: Πῶς δ᾽ ὑμῶν οὕτως ἐπιμελομένων ἐκ τούτου τὴν μοριὰν ἀφανίζειν ἐπιχειρήσω τοῦ χωρίου.

Στην τελική ευθεία – Τι να μην κάνεις ποτέ πριν από τις Πανελλήνιες

Οι απαντήσεις στη Βιολογία

ΘΕΜΑ Α

Α1. γ Α2. γ Α3. β Α4. γ Α5. δ

ΘΕΜΑ Β

ΘΕΜΑ Α

Α1. γ Α2. γ Α3. β Α4. γ Α5. δ

ΘΕΜΑ Β

Β1. 1-β, 2-γ, 3-β, 4-β, 5-α, 6-γ

Β2. α. Η αλληλουχία των βάσεων του mRNA καθορίζει την αλληλουχία των αμινοξέων στις πρωτεΐνες με βάση έναν κώδικα αντιστοίχισης νουκλεοτιδίων mRNA με αμινοξέα πρωτεϊνών, ο οποίος ονομάζεται γενετικός κώδικας.

β. Στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο, ύστερα από ειδική επεξεργασία, τα ινίδια χρωματίνης μοιάζουν με κομπολόγια από χάντρες. Κάθε «χάντρα» ονομάζεται νουκλεόσωμα και αποτελεί τη βασική μονάδα οργάνωσης της χρωματίνης. Το νουκλεόσωμα αποτελείται από DNA μήκους 146 ζευγών βάσεων και από οκτώ μόρια πρωτεϊνών, που ονομάζονται ιστόνες. To DNA είναι τυλιγμένο γύρω από το οκταμερές των ιστονών.

γ. Η χαρτογράφηση είναι ο εντοπισμός της θέσης των γονιδίων στα χρωμοσώματα.

Β3. Οι μηχανισμοί δημιουργίας γενετικής ποικιλομορφίας στους απογόνους των αμφιγονικά αναπαραγόμενων οργανισμών είναι ο επιχιασμός, ο ανεξάρτητος συνδυασμός των χρωμοσωμάτων, οι μεταλλάξεις και η γονιμοποίηση.

Ο συνδυασμός των δύο μηχανισμών που αναφέρθηκαν έχει ως συνέπεια σε κάθε γαμέτη να αντιπροσωπεύεται ένα μοναδικό «μείγμα» γονιδίων που βρίσκονται σε διαφορετικά χρωμοσώματα και ταυτόχρονα ένα μοναδικό «μείγμα» γονιδίων που βρίσκονται στο ίδιο χρωμόσωμα.

Το γεγονός αυτό, που είναι η ουσία της γενετικής ποικιλομορφίας που χαρακτηρίζει τους αμφιγονικά αναπαραγόμενους οργανισμούς, έχει μεγάλη σημασία για την εξέλιξη.

Μερικοί από τους συνδυασμούς γονιδίων (άρα και γνωρισμάτων που επηρεάζονται από τα γονίδια αυτά) είναι επιτυχέστεροι απ’ ό,τι άλλοι, με την έννοια ότι προσφέρουν μεγαλύτερες δυνατότητες επιβίωσης στο φορέα τους σε συγκεκριμένες περιβαλλοντικές συνθήκες. Ο μηχανισμός αυτός συμβάλλει στην εξέλιξη, γιατί κάθε πληθυσμός περνά στις επόμενες γενιές του πιο ευνοϊκούς συνδυασμούς γονιδίων και γνωρισμάτων.

Β4. Οι χλωροπλάστες ανήκουν σε μια ευρύτερη κατηγορία οργανιδίων των φυτικών κυττάρων, που ονομάζονται πλαστίδια. Στα πλαστίδια ανήκουν και οι άχρωμοι αμυλοπλάστες, που βρίσκονται στα κύτταρα των ριζών των φυτών και αποτελούν αποθήκες αμύλου, καθώς επίσης οι χρωμοπλάστες, που περιέχουν χρωστικές και βρίσκονται στα άνθη, στα φύλλα και στους καρπούς.

ΘΕΜΑ Γ

Γ1. Για τη σύνθεση των 2 ενζύμων ισχύει ο 2ος νόμος του Μέντελ, αφού τα αλληλόμορφα που τα ελέγχουν δεν είναι συνδεδεμένα στο ίδιο ζεύγος χρωμοσωμάτων. Διαπιστώνουμε ότι η φαινοτυπική αναλογία ♀ και η φαινοτυπική αναλογία ♂ στην F2 γενιά είναι διαφορετική μεταξύ τους, οπότε η σύνθεση του ενός ενζύμου ελέγχεται από φυλοσύνδετο γονίδιο. Επειδή τα άτομα της πατρικής γενιάς είναι ομόζυγα (από πολλές διαδοχικές γενιές με τα ίδια γνωρίσματα) τα άτομα της F1 γενιάς είναι ετερόζυγα, εξαιρουμένου της φυλοσύνδετης σύνθεσης για τα αρσενικά άτομα της F1, τα οποία θα έχουν στο γονότυπό τους επικρατές φυλοσύνδετο γονίδιο για τη σύνθεση του ενός ενζύμου, όπως το έχουν κληρονομήσει από τον ♀ γονέα. Επειδή ο ομόζυγος ♀ γονέας είναι κίτρινος η σύνθεση του ενζύμου Ε2 είναι φυλοσύνδετη. Αναγκαστικά η σύνθεση του Ε1 είναι αυτοσωμική.

Γ2. Ορισμός αλληλομόρφων γονιδίων:

Για τη σύνθεση του ενζύμου Ε1: Α για τη σύνθεση του Ε1 και α για την έλλειψη του Ε1.

Για τη σύνθεση του ενζύμου Ε2: ΧΒ για τη σύνθεση Ε2 και Χβ για τη σύνθεση του Ε2.

♂ γονέας πατρικής γενιάς: ΑΑΧβΥ (με λειτουργικό το Ε1 και μη λειτουργικό το Ε2 με αποτέλεσμα τη αδυναμία σύνθεσης της κίτρινης χρωστικής)

♀ γονέας πατρικής γενιάς: ααΧΒΧΒ (με μη λειτουργικό το Ε1 και λειτουργικό το Ε2 που δίνει κίτρινη χρωστική και αδυναμία σύνθεσης της κόκκινης)

Απόγονοι F1 γενιάς: ΑαΧΒΧβ και ΑαΧΒΥ αμφότεροι παράγουν και τα 2 ένζυμα οπότε έχουν πορτοκαλί φαινότυπο

Γ3. Στη φυλοσύνδετη κληρονομικότητα φυσιολογικά δεν μπορεί μητέρα με τον υπολειπόμενο φαινότυπο, όπως η Ι2 να αποκτήσει αρσενικό απόγονο με τον επικρατή φαινότυπο, δηλαδή τον ΙΙ4. Επίσης δεν μπορεί πατέρας με τον επικρατή φαινότυπο όπως ο ΙΙ3 να αποκτήσει θηλυκό απόγονο με τον υπολειπόμενο φαινότυπο, δηλαδή την ΙΙΙ1. Οπότε τα άτομα ΙΙ4 και ΙΙΙ1 έχουν μη αναμενόμενο φαινότυπο.

Γ4. Ορισμός αλληλόμορφων γονίδιων: ΧΑ: φυσιολογικός φαινότυπος, Χα: παθολογικό αλληλόμορφο
Γονότυπος ΙΙ4: ΧΑΧαΥ Γονότυπος ΙΙΙ1: ΧαΧ-

Ο ανιχνευτής Α υβριδοποιείται με 2 μεταφασικά Χ χρωμοσώματα στο αρσενικό άτομο ΙΙ4, οπότε αυτό έχει σύνδρομο Klinefelter (τρισωμία ΧΧΥ). Επίσης στο διπλασιασμένο διπλοειδές γονιδίωμα (στη μετάφαση) του ΙΙ4 ο ανιχνευτής Α υβριδοποιεί με 2 Χα αλληλόμορφα που σημαίνει ότι στο γονότυπο του ΙΙ4 υπάρχει ένα Χα γονίδιο.

Αντίστοιχα ο ανιχνευτής Α υβριδοποιείται με 2 μεταφασικά Χ χρωμοσώματα. Όμως τα αποτελέσματα του ανιχνευτή Β υποδεικνύουν ότι στο γονότυπο του ατόμου υπάρχει μόνο ένα υπολειπόμενο παθολογικό αλληλόμορφο. Οπότε πιθανότερη ανωμαλία για την ΙΙΙ1 είναι η έλλειψη τμήματος του Χ χρωμοσώματος που περιλαμβάνει τη γενετική θέση της ασθένειας.

Γ5. Για το ΙΙ4: μη διαχωρισμός φυλετικών χρωμοσωμάτων στη μείωση Ι του πατέρα με αποτέλεσμα τη δημιουργία σπερματοζωαρίου ΧΑΥ το οποίο γονιμοποίησε ωάριο με φυσιολογικό αριθμό χρωμοσωμάτων.
Για το ΙΙΙ1: σε κάποιο στάδιο του κυτταρικού κύκλου σε άωρο γεννητικό κύτταρο του πατέρα, το Χ φυλετικό χρωμόσωμα υπέστη έλλειψη. Το ελλειματικό Χ χρωμόσωμα κληροδοτήθηκε μέσω του σπερματοζωαρίου στην κόρη. Σε αυτήν κληροδοτήθηκε και το Χα της ετερόζυγης μητέρας μέσω του ωαρίου.

ΘΕΜΑ Δ

Δ1. α. Αλυσίδα Ι: 5’ CCGG …. CGGG 3’ Αλυσίδα ΙΙ: 3’GGCC …. GCCC 5’

β. Η αλυσίδα Ι είναι η κωδική του γονιδίου Α και η αλυσίδα ΙΙ η κωδική του γονιδίου Β.

γ. Ασυνεχές είναι το γονίδιο Β.

Δ2. Μετά την αναστροφή το 5’ άκρο των κωδικονίων της κωδικής αλυσίδας του γονιδίου Β έρχεται προς την πλευρά του πάντα ενεργοποιημένου υποκινητή ΥΑ. Επομένως το γονίδιο Β θα εκφράζεται συνεχώς.
Αντίθετα το γονίδιο Α τοποθετείται προς τον υποκινητή ΥΒ για την ενεργοποίηση του οποίου απαιτείται ο μεταγραφικός παράγοντας ΜΑ που το ίδιο γονίδιο κωδικοποιεί. Επομένως το γονίδιο Α δεν εκφράζεται.
Με δεδομένο ότι ο άνθρωπος είναι διπλοειδής οργανισμός, στο άλλο ομόλογο χρωμόσωμα (αν η γενετική θέση είναι αυτοσωμική), στην ίδια γενετική θέση πιθανότατα να υπάρχει το φυσιολογικό τμήμα DNA στο οποίο το γονίδιο Α να εκφράζεται κανονικά, οδηγώντας στη σύνθεση του μεταγραφικού παράγοντα μέσα στο κύτταρο. Έτσι ακόμα και το ανεστραμμένο γονίδιο Α να μπορεί να εκφράζεται κανονικά.

Δ3. Θα χρησιμοποιηθούν οι ΠΕΙ και ΠΕΙΙ. Η αλληλουχία αναγνώρισης της ΠΕΙ υπάρχει πριν το κωδικόνιο έναρξης του γονιδίου Β και η αλληλουχία αναγνώρισης της ΠΕΙΙ μετά το κωδικόνιο λήξης του γονιδίου αυτού.
Στο πλασμίδιο η ΠΕΙΙΙ κόβει το γονίδιο ανθεκτικότητας στην αμπικιλίνη και έτσι δεν θα είναι δυνατή η επιλογή των μετασχηματισμένων βακτηρίων. Γι’ αυτό και δεν επιλέγεται παρά το γεγονός ότι κόβει το γονίδιο Β εκατέρωθεν.

Δ4. Το πεπτίδιο δεν είναι λειτουργικό. Το γονίδιο περιέχει εσώνιο, το οποίο στα βακτήρια θα εκφραστεί γιατί τα βακτήρια δεν διαθέτουν μηχανισμούς ωρίμανσης.

Οι απαντήσεις για τα Μαθηματικά

Συνολικά, τα θέματα των Αρχαίων Ελληνικών, της Βιολογίας και των Μαθηματικών για τα ΓΕΛ κρίνονται απαιτητικά, με σαφή στόχο να ξεχωρίσουν οι καλά προετοιμασμένοι μαθητές που έχουν σε βάθος γνώση της ύλης και ικανότητα συνδυαστικής σκέψης. Κάθε μάθημα είχε τη δική του ιδιαιτερότητα και απαιτούσε προσοχή, μεθοδικότητα και σωστή διαχείριση χρόνου, στοιχεία που αποδείχθηκαν καθοριστικά για την επιτυχία των υποψηφίων.

Πανελλήνιες 2026: Τα 3 tips που θα σε «σώσουν» αν νιώθεις ότι δεν προλαβαίνεις