Με μια ματιά
- Η κατανόηση και απόλαυση του μαύρου χιούμορ συνδέονται με υψηλότερη νοημοσύνη.
- Άτομα που απολαμβάνουν το μαύρο χιούμορ εμφανίζουν χαμηλότερα επίπεδα επιθετικότητας.
- Η απόλαυση σκοτεινών αστείων συσχετίζεται με λιγότερο αρνητική διάθεση.
- Το μαύρο χιούμορ απαιτεί σύνθετη σκέψη, ειρωνεία και επεξεργασία πολλαπλών νοημάτων.
Αν το μαύρο χιούμορ είναι το δυνατό σου σημείο και συχνά γελάς με αστεία που οι υπόλοιποι θεωρούν υπερβολικά σκοτεινά ή ακόμη και ακατάλληλα, ίσως ήρθε η στιγμή να δεις αυτή την πλευρά σου με διαφορετική ματιά. Για χρόνια, όσοι απολαμβάνουν τα καυστικά αστεία γύρω από δύσκολα, ταμπού ή δυσάρεστα θέματα συνδέονταν συχνά με την επιθετικότητα, την απαισιοδοξία και την έλλειψη ενσυναίσθησης. Ωστόσο, μια επιστημονική μελέτη έρχεται να αμφισβητήσει αυτή την εικόνα, υποστηρίζοντας ότι η ικανότητα να κατανοείς και να απολαμβάνεις το μαύρο χιούμορ μπορεί να σχετίζεται με ορισμένα απρόσμενα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς σου.
Σύμφωνα με έρευνα του Ιατρικού Πανεπιστημίου της Βιέννης, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cognitive Processing, η κατανόηση και η απόλαυση του μαύρου χιούμορ συνδέονται με υψηλότερες επιδόσεις σε ορισμένες μετρήσεις νοημοσύνης, χαμηλότερα επίπεδα επιθετικότητας και λιγότερο αρνητική διάθεση. Με άλλα λόγια, ένα σκοτεινό αστείο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχεις σκοτεινή προσωπικότητα. Μπορεί, αντίθετα, να φανερώνει ότι διαθέτεις έναν πιο σύνθετο τρόπο σκέψης και επεξεργασίας των καταστάσεων.
Διάβασε επίσης: Τρεμοπαίζουν τα αστέρια ή το παιχνίδι του φωτός στο διάστημα σε ξεγελάει;
Το μαύρο χιούμορ δεν περιορίζεται στην πρόκληση γέλιου μέσα από ένα σοκαριστικό θέμα. Για να καταλάβεις ένα τέτοιο αστείο, χρειάζεται συχνά να αναγνωρίσεις την αντίθεση ανάμεσα σε κάτι δυσάρεστο και στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται, να αντιληφθείς την ειρωνεία και να επεξεργαστείς περισσότερα από ένα επίπεδα νοήματος. Αυτός ο συνδυασμός γνωστικών και συναισθηματικών διεργασιών είναι ακριβώς εκείνος που κάνει το συγκεκριμένο είδος χιούμορ τόσο ιδιαίτερο.
Η μελέτη των ερευνητών του Ιατρικού Πανεπιστημίου της Βιέννης εξέτασε 156 συμμετέχοντες, στους οποίους παρουσιάστηκαν 12 σκίτσα του Γερμανού σκιτσογράφου Uli Stein, από το έργο του The Black Book. Τα σκίτσα περιείχαν παραδείγματα μαύρου χιούμορ, με αστεία που αξιοποιούσαν τον θάνατο, το παράλογο και άλλες δυσάρεστες θεματικές. Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να αξιολογήσουν το χιούμορ τους, ενώ οι ερευνητές εξέτασαν παράλληλα στοιχεία όπως η νοημοσύνη, η επιθετικότητα και η διάθεσή τους.
New #cartoon book by Uli Stein: The Black Book: “Do you have a reservation?” https://t.co/oXjyCqppQJ
— Jürgen “jkr” Kraus (@jkr_on_the_web) August 3, 2022
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι κατανοούσαν καλύτερα και απολάμβαναν περισσότερο τα συγκεκριμένα αστεία είχαν υψηλότερες επιδόσεις τόσο στη λεκτική όσο και στη μη λεκτική νοημοσύνη. Παράλληλα, εμφάνιζαν χαμηλότερα επίπεδα επιθετικότητας και λιγότερο αρνητική διάθεση. Αντίθετα, οι συμμετέχοντες με υψηλότερη επιθετικότητα και πιο αρνητική διάθεση έδειξαν μικρότερη εκτίμηση και κατανόηση του μαύρου χιούμορ.
Οι 3 απρόσμενες αρετές που μπορεί να κρύβει το dark humor
Αν, λοιπόν, ανήκεις σε εκείνους που δεν τρομάζουν εύκολα από ένα σκοτεινό αστείο, υπάρχουν τρία χαρακτηριστικά που αξίζει να κρατήσεις από τα ευρήματα της έρευνας. Δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος με dark humor διαθέτει απαραίτητα όλες αυτές τις αρετές, ωστόσο η συγκεκριμένη μελέτη εντόπισε ενδιαφέρουσες συσχετίσεις.
1. Πιο σύνθετη σκέψη και υψηλότερη νοημοσύνη
Το πρώτο χαρακτηριστικό αφορά τον τρόπο με τον οποίο επεξεργάζεσαι τις πληροφορίες. Το μαύρο χιούμορ συχνά απαιτεί να αντιληφθείς γρήγορα την ειρωνεία, να συνδέσεις διαφορετικές έννοιες και να καταλάβεις το ανατρεπτικό νόημα πίσω από μια φαινομενικά ακατάλληλη ατάκα. Δεν αρκεί, δηλαδή, να ακούσεις το αστείο. Χρειάζεται να καταλάβεις τι το κάνει αστείο.
Οι συμμετέχοντες που απολάμβαναν περισσότερο τα σκίτσα της έρευνας σημείωσαν υψηλότερες επιδόσεις στη λεκτική και μη λεκτική νοημοσύνη. Μία πιθανή εξήγηση είναι ότι η κατανόηση του μαύρου χιούμορ απαιτεί μεγαλύτερη γνωστική ευελιξία, καθώς καλεί το μυαλό σου να επεξεργαστεί ταυτόχρονα το κυριολεκτικό και το υπονοούμενο νόημα.
2. Χαμηλότερη επιθετικότητα και λιγότερη διάθεση για συγκρούσεις
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο αναπάντεχο εύρημα. Συχνά θεωρείται ότι κάποιος που γελά με αστεία γύρω από τον θάνατο, την καταστροφή ή άλλα δύσκολα θέματα είναι απαραίτητα πιο σκληρός ή επιθετικός. Η συγκεκριμένη έρευνα, ωστόσο, κατέγραψε την αντίθετη συσχέτιση.
Όσοι κατανοούσαν και απολάμβαναν περισσότερο το μαύρο χιούμορ εμφάνιζαν χαμηλότερα επίπεδα επιθετικότητας. Αυτό υποδηλώνει ότι η απόλαυση ενός σκοτεινού αστείου δεν ταυτίζεται με την πραγματική επιθυμία να πληγώσεις κάποιον ή να προκαλέσεις δυσάρεστα συναισθήματα. Μπορείς να γελάς με την ανατροπή και τον παραλογισμό μιας κατάστασης, χωρίς να υιοθετείς την αρνητική συμπεριφορά που ενδεχομένως περιγράφει.
3. Καλύτερη διαχείριση της διάθεσης
Το τρίτο χαρακτηριστικό σχετίζεται με τη συναισθηματική σου κατάσταση. Τα ευρήματα έδειξαν ότι όσοι απολάμβαναν περισσότερο το μαύρο χιούμορ είχαν λιγότερο αρνητική διάθεση σε σύγκριση με εκείνους που δεν το εκτιμούσαν ιδιαίτερα.
Ένας πιθανός λόγος είναι ότι το χιούμορ μπορεί να λειτουργήσει ως ένας τρόπος να προσεγγίσεις νοητικά δύσκολες ή άβολες πλευρές της ζωής, χωρίς να αφήνεις απαραίτητα το βάρος τους να σε καταβάλλει. Το να μπορείς να αναγνωρίσεις το παράλογο ακόμη και σε μια δυσάρεστη κατάσταση ίσως σου προσφέρει μια διαφορετική οπτική απέναντί της. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι το dark humor αποτελεί από μόνο του απόδειξη συναισθηματικής ωριμότητας ή ότι λειτουργεί ως λύση για κάθε δύσκολο συναίσθημα.
Γιατί το μαύρο χιούμορ δεν σημαίνει απαραίτητα κακή πρόθεση;
Το ενδιαφέρον γύρω από το dark humor βρίσκεται ακριβώς σε αυτή τη λεπτή διαφορά: άλλο το περιεχόμενο ενός αστείου και άλλο η πρόθεση του ανθρώπου που το λέει ή γελά με αυτό. Ένα αστείο μπορεί να αγγίζει ένα σκοτεινό θέμα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο άνθρωπος που το απολαμβάνει συμφωνεί με όσα περιγράφει ή αντιμετωπίζει με αναλγησία τους ανθρώπους που έχουν βιώσει αντίστοιχες εμπειρίες.
Ο καθηγητής Ψυχογλωσσολογίας του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ, Ben Ambridge, έχει επισημάνει σε άρθρο του στον The Guardian ότι η μεγαλύτερη νοημοσύνη ενδέχεται να βοηθά κάποιον να διαχωρίζει το αστείο από την πραγματική βλάβη που θα μπορούσε να προκαλέσει μια αντίστοιχη πράξη. Με άλλα λόγια, μπορείς να αντιλαμβάνεσαι την πρόκληση ενός αστείου, χωρίς να τη συγχέεις με την πραγματική συμπεριφορά.
Φυσικά, υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια: τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης μελέτης καταγράφουν συσχετίσεις και δεν αποδεικνύουν ότι το μαύρο χιούμορ κάνει κάποιον πιο έξυπνο, λιγότερο επιθετικό ή πιο χαρούμενο. Επίσης, το πλαίσιο και ο αποδέκτης ενός αστείου έχουν σημασία. Το χιούμορ μπορεί να γίνει προσβλητικό όταν στοχεύει ανθρώπους που βρίσκονται σε ευάλωτη θέση ή υποτιμά πραγματικές δυσκολίες.
Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα γελάσεις με ένα αστείο που οι υπόλοιποι γύρω σου θα χαρακτηρίσουν υπερβολικά σκοτεινό, ίσως αξίζει να θυμηθείς ότι το χιούμορ δεν έχει πάντα φωτεινή πλευρά για να αποκαλύπτει κάτι ενδιαφέρον για τον τρόπο που σκέφτεσαι. Αρκεί, φυσικά, να ξέρεις πού βρίσκεται η γραμμή ανάμεσα στην έξυπνη ειρωνεία και στην προσβολή.
Διάβασε επίσης:
Για σχόλια, μηνύματα ή φωτογραφικό υλικό σχετικά με το Mad.gr, επισκεφτείτε μας στο Facebook ή ακολουθήστε μας στο Instagram, στο TikTok και στο YouTube.
